Σατανισμός και εγκληματικές συμπεριφορές

Σατανισμός και εγκληματικές συμπεριφορές

 

«Θάνατος - μυστήριο με υπόνοιες σατανισμού για 22χρονη φοιτήτρια» γράφει ο Χρήστος Χατζησπύρου σε ρεπορτάζ του για την εφημερίδα Πρώτο Θέμα 

και συνεχίζει:

 

«Στον άμεσο κοινωνικό περίγυρο της 22χρονης που βρέθηκε νεκρή στο σπίτι της στο Αιγάλεω και στις σχέσεις του με τον σατανισμό στρέφονται οι υποψίες της οικογένειας και προβληματίζει ο χρόνος του θανάτου της που επήλθε τη νύχτα της ισημερίας που συνέπεσε με υπερπανσέληνο.  Η σύμπτωση πανσελήνου - ισημερίας θεωρείται σημαντική ημερομηνία στους κύκλους των σατανιστών και η μέρα γιορτάζεται με τελετές και σεξουαλικά όργια. Μάλιστα στον άμεσο κοινωνικό περίγυρο της κοπέλας σύμφωνα με πληροφορίες, περιλαμβάνονται πρόσωπα που «φλέρταραν» με τον σατανισμό και έτσι εκφράζονται φόβοι ότι ενδεχομένως να έγινε απόπειρα κάποιου είδους μύησης.

 

Ο πατέρας της σπουδάστριας δηλώνει :  «Η αστυνομία έχει ξεκινήσει έρευνες γιατί υπάρχουν πολύ σοβαρά θέματα. Πρέπει να τελειώσουν οι έρευνες και μετά θα τα πούμε όλα. Θα βγουν πράγματα στην φόρα που είναι πολύ σοβαρά και ο κόσμος θα καταλάβει ότι πρέπει να είναι προσεκτικός μαζί με τα παιδιά του. Να βγαίνει να μιλάει και να ψάχνεται λίγο ώστε να μην θάβονται κάποιες καταστάσεις και κοιμάται στον ύπνο του δικαίου. Η υπόθεση της κόρης μου είναι πολύ εύκολη, απλά να θέλει ο κόσμος να μην κρύβεται και να βγαίνει μπροστά και να μιλάει σε τέτοιες περιπτώσεις.»» 

 

Τι συμβαίνει λοιπόν με τους Σατανιστές;

 

 

Ας δούμε δύο άρθρα που είδαν το φως της δημοσιότητας στα 1995:

  

  Οι αρχαίοι σατανιστές

 

Αρχαία κέντρα μαγείας στο κέντρο της Αθήνας! Ο Αμερικανός φιλόλογος Ντέιβιντ Τζόρνταν, πρώην διευθυντής της Γενναδείου Βιβλιοθήκης (1993-1995), αποκάλυψε σε διάλεξη του τον Μάρτιο του 1995, ότι οι αρχαίοι ημών πρόγονοι έπαιρναν μέρος μαζικά σε ...σατανιστικές τελετές κάνοντας μάγια όχι μόνο σε ανθρώπους αλλά και σε ...ζώα! Ευρήματα από τέτοιες αρχαίες τελετές μαύρης μαγείας έχουν βρεθεί κατά καιρούς στον Κεραμεικό, στην Αρχαία Αγορά αλλά και σε άλλα κεντρικά σημεία της Αθήνας!!! Τα σατανιστικά αρχαία ευρήματα είναι κυρίως μικρές κούκλες από μολύβι με καρφωμένες πάνω τους ταμπέλες στις οποίες ήταν γραμμένες κατάρες! Οι περισσότερες τελετές μαύρης μαγείας γίνονταν πριν από δημόσιους αγώνες και αρματοδρομίες από αντιπάλους αθλητών που είχαν τη νίκη στο... τσεπάκι τους!

Στις αρματοδρομίες δεν «καρφώνονταν» στις σατανιστικές τελετές μόνο οι αρματοδρόμοι αλλά και τα... άλογα τους! Οι σατανιστές στις τελετές τους επικαλούνταν τους θεούς του Κάτω Κόσμου, την Περσεφόνη και τον Πλούτωνα αλλά και τον... Ερμή ο οποίος ήταν επιφορτισμένος με τη μεταφορά των ψυχών στον Άδη! Επικαλούνταν και τα... «φαντάσματα» πεθαμένων συγγενών και φίλων τους, ιδιαίτερα εκείνων που είχαν πεθάνει σε νεαρή ηλικία και τους ζητούσαν «να ρίξουν την οργή τους για τον πρόωρο θάνατο τους» στους ανθρώπους   στους   οποίους ήθελαν να κάνουν κακό!!

 

Τι γίνεται όμως στη σύγχρονη εποχή;

 

 

Ο σατανισμός είναι ένα θέμα που δυστυχώς τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να αποκτά τεράστιες διαστάσεις, όχι μόνο στις χώρες της Δύσεως αλλά και στη δική μας. Ο Σατανισμός δεν είναι απλώς μία αίρεση που απομακρύνει τον άνθρωπο από το Θεό, αλλά ένα κίνημα και ένας τρόπος ζωής πού διαστρέφει τελείως την ανθρώπινη φύση και δαιμονοποιεί τον άνθρωπο. Ήδη στις χώρες της Δύσεως οι τόποι λατρείας πού είναι αφιερωμένοι στη λατρεία τού Σατανά ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια. Τραγικά θύματα της πραγματικής αυτής μάστιγας είναι οι νέοι άνθρωποι, πού πελαγωμένοι σ’ έναν κόσμο, στον οποίο η εμπιστοσύνη στους άλλους είναι δύσκολη, ο ανταγωνισμός πρώτος κανόνας της ζωής και ιδανικό το χρήμα και το βόλεμα, νομίζουν ότι βρίσκουν στο σατανισμό ασφάλεια, σιγουριά και τη δύναμη εκείνη που θα τους δώσει τα απαραίτητα εφόδια για να αντεπεξέλθουν στις δυσκολίες της ζωής. Και τελικά αντί  της ευτυχίας συναντούν τη δυστυχία, αντί της ελευθερίας τη χειρότερη υποδούλωση, αντί της ζωής το θάνατο.

 

Τα όσα ακολουθούν είναι μια προσπάθεια, πρώτον , να δοθούν με απόλυτη συντομία μερικά στοιχεία για το τι πραγματικό είναι ο σατανισμός και ποιες είναι οι ολέθριες συνέπειές του για τον άνθρωπο.

 

Ο Σατανισμός

 

Ο σατανισμός είναι λατρευτική πίστη η οποία έχει ως επίκεντρό της τον Σατανά, ή διάβολο, οντότητα που σύμφωνα με την παράδοση των ιουδαίων και των χριστιανών είναι ο έσχατος αντίπαλος του Θεού, ενσαρκώνοντας την αρχή του απόλυτου κακού.

 

Δεν λείπουν λατρείες αρνητικών δυνάμεων στο περιθώριο και των άλλων θρησκειών, όμως ο σατανισμός εντοπίζεται στο θρησκευτικό ορίζοντα του ιουδαιοχριστιανισμού, επειδή αποδέχεται κατ’ αρχήν το μονοθεϊσμό και την αντίληψη της Βίβλου για το διάβολο.

 

Σύμφωνα με στοιχεία του γραφείου παραθρησκευτικών οργανώσεων της Αστυνομίας, που υπάγεται στην Ασφάλεια Κράτους - Πολιτεύματος, στην Ελλάδα υπάρχουν πολυάριθμες ομάδες σατανιστών, που οργανώνονται και επικοινωνούν μέσω διαδικτυακών φόρουμ αλλά και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όμως σπάνια προβαίνουν σε φρικιαστικές τελετές (πόσο μάλλον σε ανθρωποθυσίες) ή παραβατικές συμπεριφορές. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, επισημαίνουν οι αρμόδιοι, είναι οι -συνήθως μοναχικοί- μιμητές συμπεριφορών που παρατηρούνται σε χώρες του εξωτερικού, όπου πράγματι καταγράφονται ανατριχιαστικές δολοφονίες και βιασμοί για χάρη του Εωοφόρου.

 

Σαν «καμπανάκι» που πρέπει να οδηγεί τους γονείς στην αναζήτηση βοήθειας για το παιδί τους είναι, συμφωνά με τους ειδικούς, η απομόνωση, τα πολύ έντονα μαθησιακά προβλήματα και η χρήση ουσιών.

 

«Ένα παιδί που φτάνει στο σημείο να διαπράττει ένα αποτρόπαιο έγκλημα έχει προφανώς χάσει την επαφή του με την πραγματικότητα. Όμως ουδείς οδηγείται στον φόνο, στα ναρκωτικά, σε τελετές ή άλλα σκοτεινά μονοπάτια από τη μία ημέρα στην άλλη. Προηγείται μια σειρά γεγονότων και πρέπει όλοι, γονείς και εκπαιδευτικοί, να είμαστε σε εγρήγορση» λέει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» η δρ Σμαρούλα Παντελή ιατρική ψυχολόγος - συγγραφέας.

 

Περιπτώσεις που αναπτύσσουν επιθετικές συμπεριφορές, σύμφωνα με τη δρα Παντελή, «είναι συνήθως παιδιά απομονωμένα κοινωνικά με διαταραγμένη προσωπικότητα. Όλοι οι νέοι στην εφηβεία τους προσπαθούν να δομήσουν την κοινωνική τους ταυτότητα και να γίνουν αρεστοί Όταν δεν νιώθουν αποδεκτοί από φίλους ή και την ομογένεια τους, μπορεί να παρασυρθούν σε παραβατικές συμπεριφορές» προσθέτει. Για τον λόγο αυτόν, τονίζει, «δεν αρκούν νουθεσίες, θυμός και μαλώματα. Κανένα παιδί δεν συνετίζεται με τις φωνές και με την αποκήρυξη και σίγουρα δεν αποτελεί λύση το να κρύβουμε τα προβλήματα του, ψυχολογία και όχι μόνο, κάτω από το χαλί». «Όταν το παιδί κλείνεται, δεν βγαίνει με φίλους, δεν έχει κίνητρα, είναι η ώρα να ζητήσουμε βοήθεια από ειδικούς» καταλήγει η Σμαρούλα Παντελή.

 

Από την άλλη μεριά ο συγγραφέας Αναστάσιος Βιστωνίτης με ένα άρθρο του που δημοσιεύτηκε στις 2 Ιουλίου του 1995 προσπαθεί να προστατεύσει την κοινωνία από τον φόβο και τις ακρότητες και να βάλει τα πράγματα στην θέση τους.

 

Διαβόλοι και τριβόλοι

 

 

 

Με αφορμή τη δίκη των σατανιστών της  Παλλήνης το 1995 ο Αν. Βιστωνίτης γράφει για τα όσα εξωφρενικά λέγονται στις σχετικές τηλεοπτικές συζητήσεις και τις κινδυνολογίες των ανίδεων, που έγιναν ξαφνικά ειδικοί θρησκειολόγοι κυνηγοί του Σατανά.    

 

Η κατώτερη μορφή επιβίωσης είναι ο φόνος», γράφει ο Ελίας Κανέτι στο βιβλίο του «Μάζα και εξουσία». Η δίκη των σατανιστών, η οποία θυμίζει ξανά τον κλονισμό που υπέστη η ελληνική κοινωνία πριν από δύο χρόνια (1993), όταν αποκαλύφθηκαν τα εγκλήματα, έχει μετατραπεί σε λίαν ελκυστικό εμπόρευμα από τα τηλεοπτικά δίκτυα, στα οποία παρελαύνουν ευσεβιστές (ιερωμένοι και λαϊκοί), διανοούμενοι με καλυμμαύχι, ματιασμένοι της μαζικής κουλτούρας και μαχητικοί εθναμύντορες. Ταυτοχρόνως φανατικοί ως αλαφροΐσκιωτοι «δηλώνουν» θρησκειολόγοι και αφελείς ιερείς περιδιαβάζουν τις εξοχές της Αττικής και προβαίνουν σε εξορκισμούς κυνηγώντας διαβόλους και τριβόλους. Ούτε στην Αυλή των Θαυμάτων να βρισκόμασταν. Αν κάποιος που δεν ζει σε αυτή τη χώρα παρακολουθήσει τι λέγεται στην τηλεόραση, θα σχηματίσει την εντύπωση πως το πανελλήνιο έχει καταληφθεί από «ψήλωμα του νου», λες και τα προβλήματα μας οφείλονται στα δαιμόνια, στα τελώνια και στις παντοειδείς συνωμοσίες δυνάμεων του κακού.

 

Αυτομάτως το πρώτο που σκέφτεται κανείς είναι πως, αν σε μια κοινωνία τα στοιχεία συνοχής της έχουν ικανοποιητική αντοχή, ο μέσος πολίτης αρκείται στο γεγονός ότι η δικαιοσύνη θα πράξει ανεπηρέαστη το καθήκον της, δικάζοντας ένα ειδεχθές έγκλημα με τους όρους και τις προϋποθέσεις του ποινικού δικαίου. Μια δημοκρατική και ευνομούμενη πολιτεία έχει σαφή όρια, μέσα στα οποία εκφράζεται και η ατομική ευθύνη και η ελευθερία των μελών της, και δεν σκιαμαχεί με αόρατες «δυνάμεις», γιατί τέτοιες αφαιρέσεις δεν τις αποδέχεται αφού αυτές ακριβώς συνιστούν το πνεύμα και τη νοοτροπία του Μεσαίωνα. Έτσι, η Εκκλησία αποφεύγει την ανάμειξη σε κοσμικές υποθέσεις, δεδομένου ότι οι τελευταίες είναι αρμοδιότητα της οργανωμένης κοινωνίας και όχι δική της.

 

Η παγκόσμια ιστορία μάς έχει διδάξει πως, όταν η οργανωμένη θρησκεία παίρνει στα χέρια της τις κοσμικές υποθέσεις, η ελευθερία διατρέχει σοβαρό κίνδυνο. Τέσσερις αιώνες παντοκρατορίας της Ιεράς Εξέτασης, που δεν σταμάτησε τη δράση της ούτε την περίοδο της όψιμης Αναγέννησης, δίδαξαν πολλά στις δυτικές κοινωνίες. Η χώρα μας και ο πολιτισμός μας, που δεν υπέστησαν τέτοιες βαναυσότητες, θα έπρεπε να μην ασχολούνται με παρόμοια ζητήματα ώστε και οι ανησυχίες και οι κινδυνολογίες να περιττεύουν. Παρακολουθώντας όμως κανείς το καθημερινό σχεδόν πέρασμα ιερωμένων από τα τηλεοπτικά κανάλια αναρωτιέται: Μήπως η Εκκλησία με αυτόν τον τρόπο καθρεφτίζεται, χωρίς να το θέλει, σε έναν μανιχαϊκό καθρέφτη;

 

Τα πράγματα ωστόσο δεν σταματούν εδώ. Βιβλία αποσύρονται από ράφια βιβλιοπωλείων κατόπιν πιέσεων των επονομαζόμενων «καλών χριστιανών», βιβλιοπώλες πιέζονται επίσης να μην προμηθεύονται οτιδήποτε έχει σχέση με μελέτες αποκρυφιστικών θεμάτων, εσωτερικής φιλοσοφίας και γενικώς όσων ορισμένοι χρηστοήθεις θεωρούν ασεβή, βέβηλα, βλάσφημα και αντιχριστιανικά. (Βλ. ρεπορτάζ της   Μαίρης   Παπαγιαννίδου στο «Βήμα» της 18.6.95).

 

Μετά το τέλος της προληπτικής λογοκρισίας όλοι μας πιστέψαμε πως σε τούτη τη χώρα θα εξέλιπαν και οι τελευταίες μορφές καταστολής. Το γεγονός βεβαίως ότι παραθρησκευτικές οργανώσεις κατάφεραν να σταματήσουν πριν από μερικά χρόνια την προβολή της ταινίας του Μάρτιν Σκορσέζε «Ο τελευταίος πειρασμός» κάπως μας ανησύχησε, αλλά θεωρήθηκε μεμονωμένο περιστατικό. Σήμερα κανείς δεν είναι βέβαιος αν αύριο δεν εμφανιστούν «καλοί χριστιανοί» που θα θεωρήσουν επικίνδυνη και την καφετζού της γειτονιάς ή που θα αντικρίσουν στο πρόσωπο της τσιγγάνας η οποία βλέπει τα χαρτιά μια μαύρη Εσμεράλδα.

 

Ίσως η εκτόνωση της υπόθεσης να αποδείξει υπερβολικές παρόμοιες ανησυχίες. Δεν βρισκόμαστε δα και στα 1652, όπου ο Τζον Γκολ Μισμάντια κατέγραφε 52 είδη μαντείας: από την αερομαντεία, την πυρομαντεία, τη συκομαντεία, τη θηριομαντεία και την οινομαντεία ως την ορνιθομαντεία, την καπνομαντεία, τη λογαριθμομαντεία, την τυρομαντεία και πάει λέγοντας. Τι να υποθέσει όμως κανείς όταν από τηλεοράσεως έχει απευθυνθεί η προειδοποίηση ότι οπαδοί της Μαρίας της Αιγύπτιας κυκλοφορούν ανάμεσα μας; Ο μέσος πολίτης τρομοκρατείται, γιατί δεν είναι υποχρεωμένος να γνωρίζει πως η Μαρία η Αιγύπτια υπήρξε αγία που ασκήτευσε τον 5ο μ.Χ. αιώνα στην αριστερή όχθη του Ιορδάνη και πως οι οπαδοί της αποτελούσαν τα μέλη μιας από τις πολλές χριστιανικές αιρέσεις της εποχής. Ούτε φυσικά πως την αίρεση αυτή την ανακάλυψαν οι σταυροφόροι στις αρχές του 12ου αιώνα και πως από μέλη της διδάχθηκαν τη χειρομαντεία και πήραν τα Απόκρυφα Ευαγγέλια, τα οποία και διέδωσαν στη Δύση μέσω της Ισπανίας. Δεν είναι ωστόσο περιττό να θυμίσουμε ότι από τα κείμενα των Απόκρυφων προήλθαν ορισμένα από τα ωραιότερα θρησκευτικά άσματα της Δύσης και επίσης το πνεύμα του ρομαντικού έρωτα που ενέπνευσε τα τραγούδια των τροβαδούρων, ανάμεσα στους οποίους εξέχουσα θέση κατέχει και ο βασιλιάς της Αγγλίας Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος.

 

Όλα σχεδόν τα στοιχεία σατανισμού που εμφανίζονται στην τηλεόραση προέρχονται από γοτθικές ταινίες του Χόλιγουντ και ο καλιφορνέζικος σατανισμός δεν έχει σχέση ούτε με τον αποκρυφισμό ούτε με την ιστορική αλήθεια. Η σατανισπκή μαύρη λειτουργία επίσης δεν έχει σχέση με την ορθόδοξη, αφού αποτελεί αντιστροφή της λειτουργίας των Καθολικών. Το σάμπατ (που είναι το εβραϊκό Σάββατο) επίσης δεν έχει σχέση με τη μαύρη λειτουργία. Επειδή η προέλευση της λέξης είναι εβραϊκή, αυτό υπήρξε από τις βασικές αιτίες του άγριου μεσαιωνικού αντισημιτισμού, αλλά και του αντιπαγανισμού της ίδιας περιόδου. Κατά τον Σεν Κρουά και τον Αλμπέρ Μορί, το σάμπατ προέρχεται από το όνομα του Σαβάζιου, της φρυγικής πριαπικής θεότητας που ταυτίζεται άλλοτε με τον Δία και άλλοτε με τον Διόνυσο. Οι θεολόγοι του Μεσαίωνα βρήκαν και τις αντίστοιχες παραπομπές: στη βακχική κραυγή ααβαί, στο σαβαζείν των αριστοφανικών Ορνίθων και στο ευαί ααβαί του Στράβωνα. Η λέξη ζαβός άλλωστε προέρχεται από τη λέξη Σαβός, που θα πει: βακχεύων και τρελός. Γι' αυτό άλλωστε τόσο συχνά ο διάβολος παίρνει στη μεσαιωνική εικονογραφία τη μορφή του Διονύσου. Θα πρέπει να σημειωθεί ακόμη πως οι θεολόγοι του Μεσαίωνα ανακάλυψαν πρώιμες μορφές του σάμπατ στον Πετρώνω, στον Οράτιο και στον Απουλήιο και πως οι τρελοί κατά τον Μεσαίωνα στοιβάζονταν σε πλοία τα οποία αφήνονταν να χαθούν στη θάλασσα μαζί με το θλιβερό ανθρώπινο φορτίο τους για να γλιτώσουν οι κοινωνίες από τα δαιμόνια των ψυχοπαθών. (Από το φριχτό αυτό έθιμο άλλωστε έχει μείνει ως τις μέρες μας η έκφραση: «το πλοίο των τρελών»).

 

Αντιπροσωπευτικές μορφές του σάμπατ θεωρήθηκαν επίσης οι βαλπούργιες νύχτες και οι δρυϊδικές τελετουργίες της 31ης Οκτωβρίου και της 30ής Απριλίου. Η μελέτη τους οδήγησε και στην περιγραφή των πέντε φάσεων του σάμπατ: (1) της συνάθροισης ή συναγωγής ή synaghogg, (2) της απόδοσης φόρου τιμής στον Σατανά, (3) του συμποσίου (4) του χορού και (5) της συνουσίας.

 

Η παρατεταμένη περίοδος του Διαφωτισμού δεν στάθηκε ικανή να εξαλείψει τις δεισιδαιμονίες. Η πρόληψη, το μάτιασμα, το γήτεμα, η μαγγανεία, η βασκανία και η «κακιά ώρα» εξακολουθούν να βασανίζουν τους αφελείς. Αν όμως επικρατήσει ευσεβιστική νοοτροπία και «καλβινιστικός» ζήλος, μπορεί ακόμη και οι αθωότερες μορφές φετιχισμού να θεωρηθούν επικίνδυνες, και αν αυτό φαίνεται υπερβολικό, δεν έχουμε παρά να σκεφθούμε πως μόλις πρόσφατα (1995) η Μητρόπολη Λαγκαδά κάλεσε τον εισαγγελέα να επέμβει για να σταματήσουν τα αναστενάρια.

 

Η πίστη στην ύπαρξη σκοτεινών και ανεξέλεγκτων δυνάμεων δείχνει την κόπωση μιας κοινωνίας και ως ένα βαθμό είναι και στοιχείο παρακμής. Υπάρχει χάος ανάμεσα στον φετιχιστή που λατρεύοντας το γοβάκι της ερωμένης του νιώθει να ψηλώνει και σε εκείνον που δολοφονεί το θύμα του πιστεύοντας, όπως κάποιοι πρωτόγονοι, πως έτσι θα πάρει τη δύναμη του. Το φαινόμενο ωστόσο αυτής της πνευματικής οπισθοδρόμησης, όπου διάφοροι φανατικοί βλέπουν γύρω τους σημεία και τέρατα, και όσων εμπορεύονται αυτή την τάση δεν είναι άσχετο με τη συκοφάντηση της οργανωμένης κοινωνίας και της ανθρώπινης κοινότητας ως βασικού αγαθού πολιτισμικής αξίας, του πολιτικού λόγου και - για να λέμε τα πράγματα με το όνομα τους - του ορθού λόγου, που συκοφαντείται ως μιασματικό προϊόν της Δύσης, η οποία, να, που μας στέλνει τώρα από το Λος Αντζελες, το Λονδίνο και τη Γενεύη και τον σατανισμό.

 

Η βιβλιογραφία η οποία αφορά αιρέσεις, κυνήγι μαγισσών, μαγεία και δαιμονολογία ξεπερνά τα δύο εκατομμύρια τόμους, που βρίσκονται στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου του Κορνέλ. Σατανιότικα εγκλήματα διαπράττονται ακόμη στη Δύση. Ουδείς ωστόσο διανοήθηκε ποτέ ότι εξαιτίας τους θα καταρρεύσει λ.χ. η δημοκρατία ή πως η αμερικανική δικαιοσύνη, αντί να καταδικάσει τον Μάνσον, θα έπρεπε να «καθήσει» μαζί του στο σκαμνί και τον Εωσφόρο.

 

Και αν επικρατούσε η μεσαιωνική νοοτροπία, τότε θα έπρεπε να ακολουθήσουμε τον ρωμαιοκαθολικό παπά Μόνταγκιου Σόμερς, κατά τον οποίο όλοι οι μάγοι, ακόμη και όσοι εργάζονται στο τσίρκο, είναι αιρετικοί και αναρχικοί, όπως μάγοι ήταν οι γνωστικοί (με πρώτο και καλύτερο τον Σίμωνα τον Μάγο που πρωτοεμπορεύθηκε την Θεία Χάρι), μάγοι οι Παυλικιανοί και οι Βογόμιλοι, ενώ επικίνδυνοι κομμουνιστές οι νεογνωστικοί του 19ου αιώνα.

 

Εδώ όμως με αφορμή τον σατανισμό διεξάγονται στην τηλεόραση συζητήσεις σης οποίες λέγονται εξωφρενικά πράγματα και θίγονται εθνολογικά, πολιτισμικά και νομικά ζητήματα απουσία επιστημόνων, κλασικών φιλολόγων, εθνολόγων, λαογράφων, ποινικολόγων και κοινωνιολόγων, οι οποίοι στις κινδυνολογίες των ανίδεων, όπως λ.χ. ότι στα ελληνικά χαρτονομίσματα υπάρχει ο ουροβόλος όφις ή κάποιο νεκυιομαντείο, θα απαντούσαν ότι νεκυιομαντεία υπήρχαν παντού κατά την αρχαιότητα, από τη Δωδώνη ως την Εφεσο και πως ο ουροβόλος όφις είναι αρχαιότατο σύμβολο αθανασίας που χρησιμοποιήθηκε σε πολλούς αρχαίους πολιτισμούς (και φυσικά και στον ελληνικό), για να μην αισθάνεται τουλάχιστον κανείς ότι δίνοντας ένα πεντακοσάρικο να πάρει τσιγάρα πιάνει φίδι.

 

Πηγές :

https://www.protothema.gr/greece/article/877339/thanatos-mustirio-me-aroma-satanismou-gia-22hroni-foititria/

Ελ. Τύπος 12.3.1995

ΒΗΜΑ 2.7.1995

Κυριακάτικη Δημοκρατία 22.6.2014

Espresso

http://www.pentapostagma.gr/2012/05/blog-post_9716.html#ixzz1x0EFjL00

http://geitoniamou.gr/2015/10/isovia-ston-23chrono-alexandro-papageorgiou-pou-dolofonise-tin-astegi-sti-glifada

http://www.protothema.gr/greece/article/449652/apofulakistike-o-arhisatanistis-tis-pallinis-asimakis-katsoulas/

http://boraeinai.blogspot.com/2016/07/blog-post_10.htm

Θ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ : Οι παράλληλοι βίοι της Γαλλικής και της Ελληνικής Επανάστασης

Οι παράλληλοι βίοι της Γαλλικής και της Ελληνικής Επανάστασης

 

Οι παράλληλοι βίοι της Γαλλικής και της Ελληνικής Επανάστασης Η Επανάσταση δημιουργούσε έναν κόσμο καινούργιο που όχι μόνο δεν είχε ανάγκη το παρελθόν αλλά ερχόταν σε ρήξη με αυτό: η ιστορία του γαλλικού έθνους άρχιζε το 1789 ή μάλλον το έτος 1, όταν καταργήθηκε το τελευταίο προπύργιο της αριστοκρατίας, ο βασιλικός θεσμός 

 

Γράφει ο Θ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ

 

Ένα από τα κεφαλαιώδους σημασίας για την κατανόηση της Γαλλικής Επανάστασης κείμενα είναι η μπροσούρα του αβά Sieyes «Qu’est ce que le Tiers etat?» («Τι είναι η Τρίτη Τάξη;»). Κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1788, δηλαδή λίγους μήνες πριν από τη σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Τάξεων, και απετέλεσε εν πολλοίς τον οδηγό των εκπροσώπων της Τρίτης Τάξης: η αυτοανακήρυξή τους σε Εθνοσυνέλευση, η Διακήρυξη των δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη (Ιούνιος 1789), τα Διατάγματα του Αυγούστου του 1789 με τα οποία καταργήθηκαν τα φεουδαλικά δικαιώματα ­ με άλλα λόγια η ουσία της «φιλελεύθερης» Επανάστασης ­ βρίσκονται εν σπέρματι στην εν λόγω μπροσούρα. Για τους λόγους αυτούς αξίζει να δούμε ποιο περιεχόμενο δίνει ο συγγραφέας στη λέξη «έθνος».

 

 

 

Η ταύτιση έθνους και Τρίτης Τάξης

 

Στο ερώτημα του τίτλου ο Sieyes απαντά ότι η Τρίτη Τάξη «είναι το παν» και παρακάτω προσθέτει: «Δηλαδή το έθνος». Το πρώτο επιχείρημα υπέρ της ταύτισης έθνους και Τρίτης Τάξης ξεκινά με την απόρριψη της παλαιάς εικόνας του βασιλείου ως συνόλου που συντίθεται από τρεις «τάξεις» ανθρώπων, εκάστη των οποίων εκτελεί μια ξεχωριστή λειτουργία ­ ο κλήρος προσεύχεται, οι ευγενείς πολεμούν, ενώ η Τρίτη Τάξη εργάζεται. Αντ’ αυτής ο Sieyes υιοθετεί μια νέα εικόνα, την εικόνα της κοινωνίας των παραγωγών: η κοινωνία είναι ένα σύνολο ανθρώπων που εργάζονται και μόνον όσοι εργάζονται έχουν θέση σε αυτήν.

 

Το συμπέρασμα είναι ότι η κοινωνία ή, κατά την ορολογία του Sieyes, το έθνος, ταυτίζεται με την Τρίτη Τάξη. Οι ευγενείς, επειδή είναι άπραγοι, αποτελούν ξένο και μάλιστα βλαβερό σώμα, ενώ οι κληρικοί μόνον ως άτομα που ασκούν κάποιο επάγγελμα και όχι ως ιδιαίτερη τάξη μπορούν να γίνουν αποδεκτοί.

 

Εν συνεχεία ο Sieyes παραθέτει ένα δεύτερο επιχείρημα εξίσου διαφωτιστικό για το περιεχόμενο του «έθνους». «Έθνος» λέει «είναι ένα σύνολο ανθρώπων που υπόκεινται στον κοινό νόμο». Το έθνος με άλλα λόγια αποτελείται από ίσους ενώπιον του νόμου πολίτες. Στο Παλαιό Καθεστώς συνεπώς δεν βασίλευε ο νόμος αλλά ο «ίδιος νόμος», το προνόμιο. Οι προνομιούχοι συνεπώς, οι ευγενείς, επειδή ακριβώς είναι προνομιούχοι, βρίσκονται εκτός έθνους.

 

Από τα παραπάνω προκύπτει αρκετά σαφώς ο στενός δεσμός της έννοιας του έθνους με τη φιλελεύθερη φιλοσοφία του Διαφωτισμού και έπειτα από όλα αυτά εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς γιατί τα εθνικά κινήματα υιοθέτησαν τις αρχές της ισότητας ενώπιον του νόμου και της κατάργησης των προνομίων ­ φεουδαλικών δικαιωμάτων, προνομίων των πόλεων, των συντεχνιών κτλ. Η έννοια του έθνους, έτσι όπως παρουσιάζεται τόσο στην μπροσούρα του Sieyes όσο και στα μεγάλα κείμενα του καλοκαιριού του 1789, είναι συνυφασμένη με τον πολιτικό φιλελευθερισμό και αποτελεί ιδεολογικό όπλο κατά της κοινωνίας των νομοκατεστημένων τάξεων.

 

Η επιχειρηματολογία του Sieyes

 

Ενδιαφέρον ωστόσο για τους σκοπούς αυτού του σημειώματος είναι και ένα άλλο σημείο της επιχειρηματολογίας του Sieyes που συχνά προσπερνούν οι αναλυτές. Ο συγγραφέας διερωτάται πώς δημιουργήθηκε αυτή η χωρισμένη σε νομικές τάξεις κοινωνία. Η απάντηση είναι ότι ο χωρισμός αποτελεί συνέπεια της κατάκτησης της ρωμαϊκής Γαλατίας από τους Φράγκους τον 5ο αιώνα. Αν, λέει, μελετήσουμε την ιστορία, θα διαπιστώσουμε ότι τα λεγόμενα «προνόμια της καταγωγής» δεν είναι παρά τα προνόμια των κατακτητών, οι οποίοι όλη αυτή την περίοδο κράτησαν «υπόδουλους» τους Γαλατορωμαίους. Ωστόσο οι Γαλατορωμαίοι, δηλαδή η σημερινή Τρίτη Τάξη, κατόρθωσαν στους αιώνες που πέρασαν να αποκτήσουν οικονομική ισχύ και τώρα είναι έτοιμοι να αποτινάξουν τον ζυγό των φράγκων ευγενών.

 

Στην μπροσούρα του Sieyes λοιπόν ­ η οποία το 1839, όταν γιορτάστηκε η πεντηκοστή επέτειος της Επανάστασης, ανακηρύχθηκε σε μανιφέστο της, ο δε συντάκτης της μπήκε στο Πάνθεον των πατέρων της πατρίδας ­ τα προδιαγραφόμενα γεγονότα έχουν εθνικοαπελευθερωτικό, θα έλεγα, χαρακτήρα: οι Γαλατορωμαίοι – Τρίτη Τάξη μάχονται κατά των φράγκων κατακτητών – ευγενών. Πρέπει να πούμε ότι τόσον ο Sieyes όσον και οι διαφωτιστές του αιώνα του στο σημείο αυτό καινοτομούσαν. Σύμφωνα με την παραδεδεγμένη αντίληψη, οι Φράγκοι είχαν απελευθερώσει τους Γαλάτες από τον ρωμαϊκό ζυγό που είχε επιβάλει ο Ιούλιος Καίσαρ, οι ρωμαϊκοί θεσμοί ήταν θεσμοί δεσποτικοί, σε αυτούς οι Φράγκοι (Francs = ελεύθεροι) είχαν υποκαταστήσει θεσμούς που εγγυώντο την «ελευθερία» ­ δηλαδή τα πολιτικά δικαιώματα των ευγενών που είχαν αρχίσει να απειλούνται από την κεντρική εξουσία. Οι διαφωτιστές και ο Sieyes ανέτρεχαν αυτή την εκδοχή της ιστορίας του Βασιλείου. Αυτόχρημα, απεμπολούσαν 13 αιώνες γαλλικής ιστορίας ως περίοδο σκλαβιάς. Εύλογα μπορεί να υποθέσει κανείς ότι το σφρίγος του λόγου των διαφωτιστών και ο ενθουσιασμός των επαναστατικών ημερών αρκούσαν για να καλύψουν το τεράστιο αυτό κενό: η Επανάσταση δημιουργούσε έναν κόσμο καινούργιο που όχι μόνο δεν είχε ανάγκη το παρελθόν αλλά ερχόταν σε ρήξη με αυτό: η ιστορία του γαλλικού έθνους άρχιζε το 1789 ή μάλλον το έτος 1, όταν καταργήθηκε το τελευταίο προπύργιο της αριστοκρατίας, ο βασιλικός θεσμός.

 

Όλα δείχνουν ότι όταν η επαναστατική περιπέτεια τελείωσε, όταν οι Βουρβόνοι και οι emigres επανήλθαν το 1814-1815, όταν, τέλος, το 1830 οι αστοί ανέλαβαν ξανά την εξουσία με στόχο να μην την ξαναχάσουν, το τεράστιο κενό της ιστορίας που είχε κληροδοτήσει ο Sieyes δημιουργούσε αμηχανία: τι σήμαινε να είναι κανείς «γάλλος», τι ήταν το έθνος; ποια ήταν τα συστατικά του στοιχεία: οι αρχαίες φυλές ή οι τάξεις; τι νόημα μπορούσε να έχει η ιστορία υπό το φως των πρόσφατων γεγονότων; ποια ήταν η ορθή περιοδολόγηση; Αυτά τα ερωτήματα, στο έργο των ιστορικών του 19ου αιώνα, του Guizot, του Thierry, ακόμη και του Toqueville, έχουν κεντρική θέση. Ας δούμε εν συντομία πώς τα αντιμετωπίζει ένας εξ αυτών, ο Augustin Thierry.

 

 

Το εθνικό ζήτημα

 

Στις Επιστολές περί της Ιστορίας της Γαλλίας, ο Thierry προσπαθεί να βρει τη χρυσή τομή. Η αριστοκρατική – φραγκική εκδοχή που τοποθετούσε την αρχή της γαλλικής ιστορίας στον 5ο αιώνα του Χλωδοβίκου ­ από το όνομα του οποίου είχε προέλθει το «Λουδοβίκος» άλλων 17 βασιλέων ­ είχε καταδικασθεί διά παντός.

 

Η επαναστατική εκδοχή του Sieyes δεν ταίριαζε με το πνεύμα των καιρών, επιπλέον στον νομικό ορισμό που είχε δώσει στο έθνος ο συντάκτης της μπροσούρας «Τι είναι η Τρίτη Τάξη;» δεν χωρούσαν ούτε οι επανακάμψαντες ευγενείς ούτε εκείνοι που είχε δημιουργήσει ο Ναπολέων. Έτσι ο Thierry προέβη σε έναν διπλό επαναπροσδιορισμό. Εν πρώτοις υιοθέτησε έναν ορισμό του έθνους με ρομαντική απόχρωση: έθνος, γράφει, είναι ένας λαός με ίδια έθιμα, θεσμούς και γλώσσα. Πώς όμως και πότε είχε δημιουργηθεί αυτή η ταυτότητα στη Γαλλία ανάμεσα σε Γαλατορωμαίους και Φράγκους; Η περίπλοκη απάντησή του μπορεί να συνοψισθεί στα εξής: Η εθνική ιστορία αρχίζει τον 12ο αιώνα. Τότε εμφανίζεται ισχυρή η Τρίτη Τάξη, που στις ελάχιστες και αναιμικές πόλεις του πρώιμου Μεσαίωνα είχε διατηρήσει κάτι από τη ρωμαϊκή παράδοση των δήμων και των δημοτικών ελευθεριών. Στον αγώνα της κατά της φεουδαρχίας για την επέκταση αυτών των ελευθεριών και την επαναξίωση της εργασίας η Τρίτη Τάξη βρήκε στήριγμα στη βασιλεία, που εν τω μεταξύ είχε περάσει από τη φραγκική δυναστεία των Καρολιδών στη «σχεδόν ιθαγενή» δυναστεία των Καπετιδών. Η εμφάνιση στο προσκήνιο της τάξης αυτής συμπίπτει με την απαλοιφή των διακρίσεων που οι βαρβαρικοί νόμοι θέσπιζαν μεταξύ νικητών και ηττημένων, με τη «σύντηξη των φυλών» των Γαλατορωμαίων και των Φράγκων και με τη δημιουργία ενός νέου λαού, του γαλλικού. Στο σχήμα αυτό ο Guizot έδωσε ένα νέο ένδυμα: ο γαλλικός πολιτισμός, γράφει, που δημιουργείται τον 12ο αιώνα, είναι σύνθεση ρωμαϊκών, γερμανικών και χριστιανικών στοιχείων.

 

Η εκδοχή αυτή της γαλλικής ιστορίας προσέφερε στην Τρίτη Τάξη των εγκατεστημένων στην εξουσία αστών το γόητρο ενός μακρινού παρελθόντος: συμμαχώντας με τη μοναρχία, πολεμώντας κατά των φεουδαρχών από τον 12ο αιώνα και μετά, οι αστοί αποκτούσαν σημαντική θέση στην ιστορία του έθνους: το 1789, γράφει ο Thierry, δεν ήταν παρά το τελευταίο επεισόδιο μιας σειράς αγώνων που είχαν διαρκέσει 600 χρόνια. Από την άλλη μεριά, το φάντασμα ενός γαλλικού έθνους του οποίου η ιστορία άρχιζε μόλις το 1789 εξορκιζόταν, ο Thierry, καθώς επίσης ο Guizot, του ξανάδωσαν ένα παρελθόν αν όχι δεκατριών, τουλάχιστον έξι αιώνων. Ταυτόχρονα η επανάσταση έχασε τον «εθνικό» χαρακτήρα που είχε στην μπροσούρα του Sieyes και έγινε αποκλειστικά πολιτική. Για τον Guizot το εθνικό ζήτημα της Γαλλίας έχει ήδη κλείσει τον 12ο αιώνα.

 

Οι επιστολές του Thierry

 

Αρκέστηκα εδώ να δείξω πώς άλλαξαν το περιεχόμενο της έννοιας του έθνους και, κατά συνέπεια, η περιοδολόγηση της γαλλικής «εθνικής» ιστορίας. Η μακρά περίοδος της σκλαβιάς, που κατά τον Sieyes είχε διαρκέσει από τον 5ο αιώνα ως το 1789, περιορίστηκε ως το 1100, δηλαδή ως την εποχή που εμφανίστηκε η Τρίτη Τάξη και άρχισε η «σύντηξη των φυλών». Τα χρόνια ωστόσο από τον 5ο αιώνα ως το 1100 παρέμειναν χρόνια σκλαβιάς. Για να βοηθήσει τους αναγνώστες του να κατανοήσουν εναργώς την περίοδο εκείνη, ο Thierry τούς καλούσε, στις Επιστολές του, να τη συγκρίνουν με σύγχρονες εμπειρίες άλλων ευρωπαϊκών λαών: «Τίποτε δεν διευκολύνει περισσότερο την κατανόηση του παρελθόντος από την σύγκριση με ανάλογες ή παρόμοιες καταστάσεις του παρόντος. Θυμηθείτε την Ελλάδα υπό τον ζυγό των Τούρκων. Φέρτε στον νου σας ό,τι έχετε διαβάσει ή ακούσει για τους ραγιάδες και τους Φαναριώτες, για την μεγάλη μάζα του ελληνικού λαού, καθώς και για την μειοψηφία στην οποία οι Τούρκοι προσέφεραν τίτλους ευγενείας και αξιώματα, αναλογισθείτε για λίγο αυτό το θέαμα της βάναυσης καταπίεσης, της διαρκούς τρομοκρατίας, των συνεχών προσπαθειών για να ξεφύγει κανείς πάση θυσία και με κάθε τρόπο από την μοίρα των ηττημένων, και θα καταλάβετε το νόημα που έχουν οι λέξεις Ρωμαίος γαιοκτήμονας, Ρωμαίος υποτελής, Ρωμαίος συνεργάτης του βασιλιά. Θα καταλάβετε πόσες όψεις είχε η σκλαβιά των Γαλατορωμαίων από τους Βαρβάρους. Υπάρχει όμως κάτι περισσότερο. Παρά τις διαφορές που οφείλονται στην χρονική απόσταση και εκείνες που προκύπτουν λόγω της διαφορετικής θρησκείας στην μία περίπτωση [Ελληνες – Τούρκοι] και της κοινής λατρείας στην άλλη [Γαλατορωμαίοι – Φράγκοι] υπάρχουν επίσης μεγάλες ομοιότητες όχι μόνον ως προς την αντικειμενική κατάσταση των ηττημένων στην αρχαία Γαλατία και στην σύγχρονη Ελλάδα αλλά και όσον αφορά την ψυχολογική στάση τους. Στις αφηγήσεις του Γρηγορίου των Τουρώνων βρίσκει κανείς όχι μόνον τις καθημερινές δυστυχίες των φτωχών ραγιάδων που προσβάλλονται, ληστεύονται και εξορίζονται κατά το δοκούν του κατακτητή αλλά και το πολυμήχανο πνεύμα του ιθαγενούς ευγενούς που αφιερώνεται στην υπηρεσία των κατακτητών, την ανηθικότητα των Φαναριωτών που είναι τόσο άμετρη ώστε θα μπορούσε κανείς να την εκλάβει ως εκδήλωση απελπισίας». Τι θα μπορούσε άραγε να σκεφθεί ένας Ελληνας της εποχής, ένας Ρωμιός, διαβάζοντας τον Thierry ή, λίγο νωρίτερα, τον Sieyes;

 

Ο κ. Θεοδόσης Νικολαΐδης είναι λέκτορας ιστορίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο

https://www.tovima.gr/2008/11/24/opinions/oi-paralliloi-bioi-tis-gallikis-kai-tis-ellinikis-epanastasis/

Κώστας Αξελός ο παράνομος στοχαστής

ΚΩΣΤΑΣ ΑΞΕΛΟΣ

 

 Ο παράνομος στοχαστής

 

ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ

 

Ο Κώστας Αξελός* γεννήθηκε στην Αθήνα το 1924, σε αστική οικογένεια. Ο πατέρας του ήταν γιατρός και η μητέρα του ανήκε στην παλιά αθηναϊκή οικογένεια Ξηροταγάρου. 

 

Το ενδιαφέρον του για τη φιλοσοφία εκδηλώθηκε πολύ νωρίς, στην εφηβεία. «Ορισμένα διαβάσματα λογοτεχνικά, δεν θα αναφέρω πολλά ονόματα, θα αναφέρω μόνο τα μυθιστορήματα του Ντοστογέφσκι, ορισμένα διαβάσματα κειμένων, του Νίτσε ιδίως, όσο μπορεί να τα καταλάβει ένας έφηβος, ορισμένα μαθήματα στο γυμνάσιο, με οδήγησαν να καταλάβω ότι υπάρχει μια διάσταση της σκέψης, της αρθρωμένης σκέψης, που καλείται εδώ και 2.500 χρόνια φιλοσοφία. Και μετά άρχισα να σπουδάζω συστηματικά τη φιλοσοφία, και μετά την δίδαξα επί σειρά χρόνων στη Σορβόννη, και συγχρόνως έγραφα, γιατί φιλοσοφία είναι κάτι που λέγεται και γράφεται, γίνεται μέσα από τον διάλογο και τη γραφή και την επικοινωνία με τον αναγνώστη», είχε πει το 1990 σε συνέντευξή του στο περιοδικό «Περίπλους». 

 

Προτού φθάσει όμως στη Γαλλία ο Αξελός πήρε ενεργό μέρος στην Αντίσταση ως μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος. Διαγράφτηκε από το κόμμα το 1945 και καταδικάστηκε εις θάνατον ερήμην από κάποιο δικαστήριο δεξιάς κυβέρνησης. Το 1945 έφυγε για το Παρίσι με τις περίφημες υποτροφίες του γαλλικού κράτους. Είχε φύγει τότε όλο το άνθος της ελληνικής διανόησης, ανάμεσά τους ο Καστοριάδης, ο Σβορώνος, ο Κανδύλης, ο Κύρου, η Μιμίκα Κρανάκη, ο Κώστας Κουλεντιανός κ.ά. 

 

Στη Γαλλία εργάστηκε από το 1950 ως το 1957 στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας, όπου επεξεργάστηκε τις διατριβές του. Το 1959 υπεστήριξε στη Σορβόννη τις διατριβές «Ο Ηράκλειτος και η φιλοσοφία» και «Ο Μαρξ στοχαστής της τεχνικής», που αποτελούν τους δύο τόμους της τριλογίας «Το ξετύλιγμα της περιπλάνησης». Από το 1962 ως το 1973 δίδαξε στη Σορβόννη αλλά δεν έγινε ποτέ καθηγητής, θεωρώντας ότι «το πανεπιστήμιο δεν είναι ο χώρος της ριζικής σκέψης». Γενικά η ζωή του κινήθηκε στον ιδιωτικό χώρο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν παίρνει θέση πάνω στα κρίσιμα ζητήματα της ανθρώπινης ύπαρξης και του κόσμου. Μια από τις ελάχιστες δημόσιες δραστηριότητές του ήταν η σχέση του με το περιοδικό «Arguments» («Επιχειρήματα») και η διεύθυνση, από το 1960, της ομώνυμης σειράς στις Εκδόσεις του Μεσονυκτίου. Η φιλοσοφική σκέψη, η ιστορία, η οικονομία, η πολιτική, η ψυχολογία, η ψυχιατρική, η γλώσσα και οι τέχνες βρήκαν «καταφύγιο» στη σειρά αυτή. 

 

ΕΡΓΟ

 

Δεν πρέπει να αγνοούμε ότι το πρώτο βιβλίο του Αξελού κυκλοφόρησε πολύ νωρίς, το 1952 και μάλιστα στα ελληνικά από τις εκδόσεις Παπαζήση. Ήταν «Οι φιλοσοφικές Δοκιμές». Το έργο του όμως αποτυπώνεται στις τρεις τριλογίες «Το ξετύλιγμα της περιπλάνησης», «Το ξετύλιγμα του παιχνιδιού», «Το ξετύλιγμα μιας αναζήτησης». Μείζονα έργα που ακολούθησαν ήταν η Ανοιχτή Συστηματική (1984), για την ενότητα του κόσμου, και οι Μεταμορφώσεις (1991), για τις μεταμορφώσεις του κόσμου. 

 

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ

 

Όσοι τον γνωρίζουν μιλούν για έναν άνθρωπο ελεύθερο και μοναχικό, με μεγάλη ψυχική ανθεκτικότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν δίνεται στον άλλον, με έναν τρόπο ερωτικό και ταυτόχρονα ανοιχτό. Πολλές απόψεις του έχουν καταγραφεί σε συζητήσεις και σε συνεντεύξεις. Πάντοτε όμως υπάρχει μια ένσταση για τους εμπειρικούς συνομιλητές του και έτσι δεν διστάζει να κάνει με τον εαυτό του συζητήσεις φανταστικές, θέτοντας σε δοκιμασία και δοκιμή το ίδιο του το έργο. 

 

Στις 5 Μαρτίου 1992 ο Κώστας Αξελός ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ του Παντείου Πανεπιστημίου και ολοκλήρωσε την απάντησή του στη laudatio του καθηγητή Γιάγκου Ανδρεάδη με ένα ανέκδοτο: 

 

«Κάποτε ο Βούδας, που στεκόταν ο ίδιος πέρα από το θεϊκό και το ανθρώπινο, έκανε μια ομιλία στους ανθρώπους που είχαν μαζευτεί γύρω του. Μια ομιλία και όχι διάλεξη, γιατί ευτυχώς εκείνη την εποχή δεν δίνονταν διαλέξεις. Άμα τελείωσε την ομιλία του, ένας ακροατής σηκώθηκε και του είπε: Μας μιλάς αφ' υψηλού, είσαι ένας ταχυδακτυλουργός των λόγων, είσαι αινιγματικός, σκοτεινός, τυχοδιώκτης και απατεώνας, όλα αυτά που μας λες είναι δυσνόητα, δεν είναι αληθινά, δεν δίνεις απάντηση σε τίποτε, μας κοροϊδεύεις. Και ο Βούδας του απάντησε ήρεμα: Ναι, έχεις κι εσύ δίκιο, παιδί μου, κι εσύ είσαι Βούδας. Και ο «πεφωτισμένος λυτρωτής» πρόσθεσε πιο χαμηλόφωνα και με ένα συγκρατημένο και σχεδόν αδιόρατο χαμόγελο: Και ο Βούδας είναι μάταιος, όπως και η ζωή και οι αλυσιδωτές αναγεννήσεις - μετενσαρκώσεις ή μετεμψυχώσεις της, που πέρα από κάθε επιθυμία μπορούν να βρουν το οριστικό τους τέλος». 

 

Σε αυτή τη στοχαστική αποστροφή μπορούμε να αναγνωρίσουμε τη συνθήκη του Κώστα Αξελού, ο οποίος δεν θεωρεί τον εαυτό του φιλόσοφο αλλά στοχαστή, και μάλιστα στοχαστή παράνομο, «έξω από όλα τα κυκλώματα ή τα αντικυκλώματα, που δεν προσπαθεί να ιδρύσει σχολές και να έχει οπαδούς». Αλλωστε στην αναγγελία του βιβλίου του Ανοιχτή Συστηματική (πρώτη έκδοση 1984) είχε δηλώσει: «Δεν επιδιώκουμε να προσφέρουμε ένα σύστημα του κόσμου ή της σκέψης ­ όπου κόσμος και σκέψη παραμένουν το καθένα τους λίγο πολύ ξεχωριστό και κλειστό ­ αλλά να επεξεργαστούμε μια ανοιχτή συστηματική που προσπαθεί να φέρει ως τη γλώσσα και να σκεφτεί το άνοιγμα και τα ανοίγματα του κόσμου, αδιαχώριστα από το άνοιγμα και τα ανοίγματα του χρόνου». 

 

  Το τέλος της φιλοσοφίας

 

Μπορεί αυτός ο προσδιορισμός του παράνομου να μοιάζει αντιφατικός σε σχέση με τις δεκάδες των τιμητικών αναγνωρίσεων και διακρίσεων ή με τις θέσεις που κατά καιρούς είχε ο Αξελός σε επίσημους οργανισμούς παραγωγής έρευνας και ιδεών, όπως το Εθνικό Κέντρο Ερευνών της Γαλλίας ή το Πανεπιστήμιο της Σορβόννης. Αλλά τελικά ο προσδιορισμός δεν έχει σχέση με τις όποιες «διοικητικές» αναγνωρίσεις αυτού που σκέφτεται. «Γιατί το υπόγειο ρεύμα που διαπερνάει αυτόν που προσπαθεί να σκεφθεί μένει ακριβώς παράνομο. Δεν γίνεται παραγωγικά αποδεκτό», διευκρινίζει ο Αξελός. 

 

Γιατί όμως στοχαστής και όχι φιλόσοφος; Μήπως γιατί ζούμε το τέλος της φιλοσοφίας; Την απάντηση θα την βρούμε αν αναζητήσουμε τις ρίζες και την καταγωγή της δικής του στοχαστικής περιπέτειας και τις συνιστώσες του έργου του. Περισσότερο από τη φιλοσοφία, στο «εγχείρημα» του Αξελού κυριαρχεί η σκέψη. Ο ίδιος την χαρακτηρίζει «σύλληψη και έκφραση του αρθρωμένου όσο και αποσπασματικού και διασπασμένου Όλου, ως Όλον του κόσμου και των αποσπασμάτων του». 

 

Αν η φιλοσοφία αρχίζει με τον Πλάτωνα στον 4ο αιώνα π.Χ. «ως ένας ιδεαλισμός που αναπτύσσεται με την ιδέα του λογικού αληθούς, την ιδέα του ηθικού αγαθού και την ιδέα του αισθητικού καλού» και ολοκληρώνει τις δυνατότητές της με τον Χέγκελ, στο Βερολίνο του 19ου αιώνα μ.Χ., η σκέψη προϋπάρχει της φιλοσοφίας και συνεχίζεται μετά από αυτή. Στην προφιλοσοφική σκέψη ανήκει βεβαίως ο Ηράκλειτος, ένας από τους πυλώνες του εγχειρήματος του Αξελού. Μετά τον Χέγκελ, οι μεγαλύτεροι στοχαστές είναι «μεταφιλόσοφοι». 

 

«Ο μεταφιλόσοφος αναλαμβάνει όλη τη φιλοσοφική παράδοση και προσπαθεί να την ξεπεράσει προς την κατεύθυνση μιας σκέψης που δεν υπόκειται πια σε ένα ιδανικό και που προσπαθεί να τραντάζει τις μορφές της λογικής, της ηθικής και της αισθητικής», είχε πει ο Αξελός το 1971 στη διάρκεια μιας συζήτησής του με τον γάλλο πολιτικό σχολιαστή Ζαν - Πιερ Φορζέ, μεταγράφοντας με άλλο τρόπο το στοχαστικό ανέκδοτο του Βούδα. 

 

Σε αυτή την κατηγορία των μεταφιλοσόφων τοποθετεί ο ίδιος τον εαυτό του. «Το εγχείρημά μου είναι μεταφιλοσοφικό και σκεπτόμενο», έχει πει, ορίζοντας και τα πεδία της σκεπτόμενης δράσης του. «Από τον προφιλόσοφο Ηράκλειτο ως την ολοκλήρωση της φιλοσοφίας και τη διαπίστωση του τέλους της ιστορίας στον Χέγκελ, μέσα από τον στοχαστή Μαρξ, τους Χέλντερλιν, Ρεμπό, τελευταίους ποιητές, τον Νίτσε, κριτικό και εξάγγελο, τον αναλυτή Φρόιντ και τον Χάιντεγκερ, ο οποίος δεν παύει να είναι ένας αινιγματικός στοχαστής που στοχάζεται το αίνιγμα, έχω ακολουθήσει μια κεντρική σκέψη που μου επιβαλλόταν, προσπαθώντας να κάνω την ιδέα της αλήθειας να βγει από τους αρμούς της και να θεωρήσω τον κόσμο σαν να μην είναι ούτε με νόημα ούτε παράλογος, αλλά όπως ξετυλίγεται σαν παιχνίδι που περιέχει και που συντρίβει τη συνδυαστική όλων των παιχνιδιών». 

 

 

  Περιπλάνηση και παιχνίδι

 

Πρέπει να συγκρατήσουμε αυτές τις φράσεις του Κώστα Αξελού γιατί συνοψίζουν, όσο αυτό είναι δυνατόν, το εγχείρημά του. Πρώτα από όλα δίνουν τον αστερισμό των στοχαστών όπου ο ίδιος περιπλανάται. Δίπλα στον Ηράκλειτο, στον Μαρξ, στον Χέγκελ, στον Χάιντεγκερ και στον Φρόιντ, βρίσκουμε τον Χέλντερλιν και τον Αρθούρο Ρεμπό. Σε αντίθεση με τη φιλοσοφία που δυσπιστούσε απέναντι στην ποίηση, ο Αξελός ξέρει να βαδίζει στους δρόμους της ποιητικότητας, ξέρει να ακούει τις ρήσεις του Ρεμπό, γιατί η ποίηση και η τέχνη είναι συνιστώσες του κόσμου, συμμετέχουν σε μεγάλο βαθμό στο παιχνίδι του κόσμου. 

 

«Η τέχνη μας κάνει να βλέπουμε και να ακούμε σχέδια, χρώματα, ήχους και ρυθμούς του κόσμου, αποκρύβοντάς τα και αποκαλύπτοντάς τα», γράφει στην Ανοιχτή Συστηματική. 

 

Ταυτόχρονα οι φράσεις του θέτουν τις δύο θεμελιώδεις έννοιες του (μετά)φιλοσοφικού στοχασμού του που είναι η Πλανητική Σκέψη και το Παιχνίδι του Κόσμου. Ο Αξελός επεξεργάστηκε αυτές τις δύο έννοιες και τις προβολές τους σε μια σειρά έργων που συγκροτούν τρεις τριλογίες: «Το ξετύλιγμα της Περιπλάνησης» (1961-1964), «Το ξετύλιγμα του παιχνιδιού» (1969-1977), «Το ξετύλιγμα μιας αναζήτησης» (1969-1979). 

 

«Πλανητική σκέψη εννοώ μια σκέψη που παίρνει τη σκυτάλη από την ευρωπαϊκή και σύγχρονη σκέψη και που απλώνεται σε όλη την υδρόγειο σφαίρα, δηλαδή στον πλανήτη Γη. Η πλανητική σκέψη, κι αυτός είναι ο νεωτερισμός της, δεν είναι πλέον μια σκέψη της αλήθειας αλλά μια σκέψη της περιπλάνησης. Καθώς, ελληνικά, πλανήτης σημαίνει πλάνης αστήρ, η μοίρα του δικού μας περιπλανώμενου άστρου είναι να ριχτούμε σε ένα δρόμο όπου όλες οι αλήθειες εμφανίζονται ως θριαμβικές μορφές της περιπλάνησης», είχε πει στον Ζαν - Πιερ Φορζέ. 

 

Και για το Παιχνίδι του Κόσμου είχε πει στον ίδιο συνομιλητή του: «Ως τώρα ο κόσμος υπαγόταν πάντοτε σε ένα Απόλυτο, τη Φύση, τον Θεό, τον Ανθρωπο (τη θέληση και τη σκέψη του). Τα τρία αυτά απόλυτα είναι ήδη νεκρά ή έχουν περάσει στη φάση του τέλους τους. Στη θέση τους έχουμε να αντιμετωπίσουμε τον ίδιο τον κόσμο, που είναι το σύνολο των συνόλων των παιχνιδιών που μας φανερώνονται και με τα οποία παίζουμε. Ο άνθρωπος είναι ο μεγάλος συμπαίκτης του παιχνιδιού του κόσμου, αλλά ο άνθρωπος δεν είναι μόνο παίκτης, είναι επίσης ο «εμπαιζόμενος», το άθυρμα». 

 

Σαν να συμμερίζεται την απορία εκείνου του ακροατή του Βούδα που λοιδορεί τον «λυτρωτή» ότι δεν δίνει απαντήσεις σε τίποτε, ο Κώστας Αξελός δίνει απαντήσεις, αλλά μέσω ενός ερωτηματικού τρόπου. Η σκέψη του είναι εξαιρετικά ερωτηματική και τα γραπτά του περιέχουν πλήθος ερωτημάτων αλλά και ερωτηματικών. Γιατί σκεφτόμαστε; Τι να πράξουμε; είναι οι τίτλοι δύο περίφημων διαλέξεών του (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Νεφέλη). 

 

  Η σκέψη και η πράξη

 

Ο Αξελός δεν είναι στοχαστής του εργαστηρίου. Χωρίς να ακολουθεί τις μόδες της εποχής, που συχνά - πυκνά φέρνουν στον αφρό των media φιλόσοφους και «φιλόσοφους», έχει θέσεις και ερωτήματα για το κράτος, τα πανεπιστήμια, τις εκκλησίες, τα κόμματα, τα ΜΜΕ, τις ιδεολογίες, την οικολογία, την τεχνική. Κριτικός απέναντι στο «θλιβερό» κράτος, ιδιαίτερα το ελληνικό, κριτικός απέναντι στην πολιτική, «που δεν αποτελεί παρά μια τεχνικογραφειοκρατική διαχείριση για τους εκάστοτε κυβερνώντες όσο και για τους εκάστοτε αντιπολιτευόμενους», κριτικός για τα πολύμορφα μαζικά μέσα «ενημέρωσης», «που εξαντλούν τα όρια αντοχής όλων των κοινωνιών και πολιτευμάτων», κριτικός με τη μεταστροφή του ανθρώπου σε «οικονομικό κτήνος», κριτικός με την οικολογία, «που μπορεί να ονομάζει ορισμένα δεινά, να προβαίνει σε αρνήσεις, αλλά δεν βλέπει τις προϋποθέσεις και τις ανάγκες του σημερινού και αυριανού κόσμου, μένει νοσταλγική», ο Αξελός, όσο και αν αυτό φαίνεται ηθικολογικό, κάνει προτάσεις. Στο τι να πράξουμε; απαντά με τη στοχαστική ή τη σκεπτόμενη πράξη. 

 

«Να προσπαθήσουμε να στεκόμαστε και να κρατιόμαστε όσο γίνεται πιο όρθιοι, σε μια στάση στοχαστικής εγρήγορσης, ακόμη και ιδίως όταν όλα ισοπεδώνονται, έρπουν και μηδενίζονται». «Να μην ξεχνάμε πως η φύση, δυνατότερη από τον άνθρωπο, την επιστήμη και την τεχνική, απεριόριστη αλλά όχι αναγκαστικά άπειρη, έχει τα όρια της ανοχής και της αντοχής». «Να αφομοιώσουμε την πορεία της παγκόσμιας ιστορίας, όπου όλες οι ιδεολογίες χρεοκόπησαν, όσο κι αν εν μέρει πέτυχαν, και να αντιτάξουμε στον δεσπόζοντα πολιτικαντιδισμό μια πιο νηφάλια ένταξη και αντίσταση που να μη στηρίζεται στην απάτη και στην εξαπάτηση, στην κερδοσκοπία και στην εκμετάλλευση». 

 

Θα μπορούσαμε να παραθέσουμε και άλλες τέτοιες φράσεις. Αλλά ο Αξελός δεν θέλει να δώσει έναν οδηγό δράσης. Θέλει να παίξει ένα «δόλιο» παιχνίδι που θα μας οδηγεί διαρκώς στο ερώτημα Τι να πράξουμε; Είναι φανερό ότι το παιχνίδι συνεχίζεται. 

 

Ν. ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ

ΤΟ ΒΗΜΑ, 21-07-1996 

 

*Ο Κώστας Αξελός (26 Ιουνίου 1924 - 4 Φεβρουαρίου 2010) ήταν σύγχρονος Έλληνας στοχαστής και φιλόσοφος και καθηγητής φιλοσοφίας. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε 19 γλώσσες.

Xαλίλ Γκιμπράν και Ανατολίτικη Σοφία

Το έθνος να λυπάστε αν φορεί ένδυμα  που δεν το ύφανε. Ψωμί αν τρώει αλλά όχι απ' τη σοδειά του. Κρασί αν πίνει, αλλά όχι από το πατητήρι του. Το έθνος να λυπάστε που δεν υψώνει τη φωνή παρά μονάχα στη πομπή της κηδείας. Που δεν συμφιλιώνεται παρά μονάχα μες τα ερείπιά του. Που δεν επαναστατεί παρά μονάχα σαν βρεθεί ο λαιμός του ανάμεσα στο σπαθί και την πέτρα. Το έθνος να λυπάστε που έχει αλεπού για πολιτικό,  απατεώνα για φιλόσοφο, μπαλώματα και απομιμήσεις είναι η τέχνη του. Το έθνος να λυπάστε που έχει σοφούς από χρόνια βουβαμένους.

      "ο Κήπος του Προφήτη"

1923 !!

      Xαλίλ  Γκιμπράν  (1883-1931)

Ο Γκιμπράν Χαλίλ Γκιμπράν (αραβικά: جبران خليل جبران‎ ​), ή Χαλίλ Γκιμπράν, ή «ο άνθρωπος από τον Λίβανο», όπως είναι γνωστός στο παγκόσμιο κοινό, υπήρξε ποιητής, φιλόσοφος και καλλιτέχνης. Γεννήθηκε στον Λίβανο στις 6 Ιανουαρίου του 1883, σύμφωνα με το πιστοποιητικό της γέννησής του, καταχωρημένο στο Μπσαρί της σημερινής Δημοκρατίας του Λιβάνου, στις πλαγιές του Ουάντι Καντίσα. Τα εκατομμύρια των αραβόφωνων λαών που γνωρίζουν τα κείμενά του, τον θεωρούν διάνοια της εποχής του.

Η φήμη και η επίδρασή του, όμως, απλώθηκαν πέρα από την Εγγύς Ανατολή. Η ποίησή του μεταφράστηκε σε περισσότερες από είκοσι γλώσσες. Τα σχέδια και οι πίνακές του εκτέθηκαν σε πολλές πρωτεύουσες του κόσμου. Ο Αύγουστος Ροντέν, ο δάσκαλός του, τα συνέκρινε με εκείνα του Γουΐλιαμ Μπλέικ. Εγκαταστάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου τα τελευταία χρόνια της ζωής του άρχισε να γράφει στην αγγλική γλώσσα. Ο Προφήτης, το γνωστότερο ίσως, μαζί με τα έργα του, που εκδόθηκαν με τα μυστικιστικά του σχέδια, αγαπήθηκαν από αναρίθμητους αναγνώστες, που βρίσκουν μέσα τους μια έκφραση των βαθύτερων συλλήψεων της καρδιάς και του νου. 

Στις 22 Αυγούστου του 1931, ο Γκιμπράν πέθανε στην ηλικία των 48 ετών σε νοσοκομείο της Νέας Υόρκης, από κίρρωση του ήπατος. Η σορός του μεταφέρθηκε τον Ιούλιο του 1931 για να ταφεί σύμφωνα με τη θέλησή του στο Μπσαρί, την ιδιαίτερη πατρίδα του.

Έργα γραμμένα στην Αραβική:

• Επαναστατημένα Πνεύματα (1908)
• Σπασμένα Φτερά (1912)
• Δάκρυ και Χαμόγελο (1914)
• Η Λιτανεία (1918)

Έργα γραμμένα στην Αγγλική

• Ο Τρελός (1918)
• Ο Πρόδρομος (1920)
• Ο Προφήτης (1923)
• Άμμος και Αφρός (1926)
• Ιησούς ο Γιος του Ανθρώπου (1928)

Έργα που εκδόθηκαν μετά το θάνατό του:

• Οι Θεοί της Γης (1931)
• Ο Περιπλανώμενος (1932)
• Ο Κήπος του Προφήτη (1933)
• Ο Λάζαρος κι ο Αγαπημένος του (1933)

Συνθέσεις κειμένων του όπως το Σκέψεις και Διαλογισμοί εκδόθηκαν μετά το θάνατό του, όπως και αρκετά πεζοτράγουδα, ποιητικά και λογοτεχνικά κείμενα σε διάφορους τίτλους.

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

ΧΑΛΙΛ  ΓΚΙΜΠΡΑΝ

 

                                          “...Εγώ ο άνθρωπος , τέλος δεν έχω...”

Ο Χαλίλ Γκιμπράν δεν ήταν μόνο ένας ποιητής αλλά και ένας φιλόσοφος. Ήταν ένας μάγος των ψυχών, όπως αναφέρει ο μύθος για τον Ορφέα, μόνο που αυτός μάγευε όχι με την φλογέρα αλλά με τα λόγια του.

Η ποίησή του είναι έντονα επηρεασμένη από την ανατολική διδασκαλία. Μάλιστα εκφράζει τόσο πολύ αυτή την γνώση της ανατολής, που ο αναγνώστης καθώς τον διαβάζει δεν μπορεί να ξεχωρίσει ποιο είναι εκείνο το στοιχείο που κάνει τόσο ενδιαφέρουσα και εντυπωσιακή την ποίησή του. Η γνώση που κατέχει για την Φύση και τον Άνθρωπο ή ο γλυκός και τρυφερός του λόγος που αγγίζει σαν απαλό χάδι την ψυχή μας; 

 

Στην συνέχεια θα δούμε κάποια αποσπάσματα της ποίησής του, που αναφέρονται σε πανάρχαιες ανατολικές διδασκαλίες. Μια από τις πιο βασικές ερωτήσεις της φιλοσοφίας είναι «τι είναι ο άνθρωπος;» Οι σκέψεις του, τα συναισθήματα του, η ζωτική του ενέργεια, το πνεύμα , η ψυχή του;

 

Η ανατολική διδασκαλία αναφέρει μια 7πλή σύνθεση του ανθρώπου που αποτελείται από 4 επίπεδα που ο άνθρωπος έχει εν ενεργεία και αποτελούν την προσωπικότητά του  -αυτά είναι το φυσικό του σώμα, η ενέργειά του, τα συναισθηματικός του φορέας  του και ο νοητικός  του- και άλλα τρία επίπεδα που αποτελούν το πνευματικό αθάνατο μέρος του και υπάρχουν εν δυνάμει στον άνθρωπο και αυτά είναι ο Αγνός Νους, η Αγάπη-Σοφία και η Βούληση. 

 

Στο ποίημά του “οι επτά εαυτοί” παρουσιάζει μια συζήτηση που άκουσε κάποια νύχτα ανάμεσα στους 7 εαυτούς του, ο καθένας είχε τον δικό του λόγο να γκρινιάζει για το πόσο δυστυχισμένος είναι και για το πόσο δύσκολο είναι το έργο του, ώσπου στο τέλος μιλά και ο έβδομος εαυτός  που προσπαθεί να εναρμονίσει όλους τους επαναστατημένους αυτούς λέγοντας:”...Αχ και να μπορούσα σαν και σας να’μουν εαυτός με προκαθορισμένο κλήρο. Μα  εγώ δεν έχω. Είμαι  ο εαυτός που τίποτα δεν κάνει, Κείνος που κάθεται στο πουθενά και στο ουδέποτε ενόσω εσείς ασχολείστε με την αναδημιουργία της ζωής. Εσείς ή εγώ θα’πρεπε να επαναστατήσω; Οι άλλοι τον κοίταξαν με οίκτο μα χωρίς να πουν τίποτα πια ο ένας στον άλλον τράβηξαν για ύπνο τυλιγμένοι σε μια χαρούμενη εγκαρτέρηση. Μα ο έβδομος εαυτός απόμεινε γρηγορώντας σε ενατενισμό του τίποτα που βρίσκεται πίσω από τα πράγματα όλα. (σελ.29 ο Τρελός)

Στο βιβλίο ο τρελός αφιερώνει την διδασκαλία της επταπλής σύνδεσης στο πρώτο του ποίημα, παραθέτω το παρακάτω κομμάτι από αυτό. 

“...με ρωτάς πώς γίνηκα τρελός. Να πως: Μια μέρα, καιρό πριν γεννηθούν πολλοί θεοί ξύπνησα από ύπνο βαθύ και ανακάλυψα πως όλες οι μάσκες είχαν κλεφτεί -και οι εφτά μάσκες που είχα φτιάξει και είχα φθείρει μέσα σε εφτά ζωές...

...Για πρώτη φορά ο ήλιος φίλησε το γυμνό μου πρόσωπο και η ψυχή μου φλογίστηκε από αγάπη για τον ήλιο και δεν ήθελα τις μάσκες μου πια  τώρα. και μέσα σε έκσταση φώναξα: Ευλογημένοι οι κλέφτες που έκλεψαν τις μάσκες μου. Έτσι γίνηκα τρελός. (σελ. 11 ο Τρελός)

            

Αυτό το σημείο μας θυμίζει επίσης τον άνθρωπο που βγαίνει από την σπηλιά του Πλάτωνα και λούζεται στο φως της αλήθειας απαλλαγμένος από τις αλυσίδες του. 

 

Αυτές οι δύο πλευρές του ανθρώπου, δηλαδή το «Εγώ» του, το Αθάνατο Πνεύμα και το υλικό του μέρος το θνητό, η προσωπικότητά του τα αναφέρει και σε άλλα σημεία της ποίησής του. Να θυμάσαι ότι η θεïκότητα είναι ο πραγματικός εαυτός του ανθρώπου. (σελ.55 Φωνή του Δασκάλου) 

 

 Για να εξηγήσει αυτές τις δύο φύσεις χρησιμοποιεί το γνωστό παράδειγμα με το λάδι και το λυχνάρι: “ Είσαστε πνεύματα παρόλο που κινείστε μέσα σε σώματα, και σαν το λάδι που καίει μες στο σκοτάδι είστε φλόγες παρ’όλο που διατηρείστε μέσα σε λυχνάρια. Αν δεν ήσασταν τίποτα άλλο παρά σάρκες, τότε η παρουσία μου μπροστά σας και η ομιλία μου θα ήταν κάτι το άδειο, σαν να μιλούν δύο νεκροί. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει...” (σελ. 34 Κήπος του Προφήτη) 

 

Σε άλλο σημείο αναφέρεται πάλι στο πνευματικό στοιχείο. “...Φίλε μου δεν είμαι εκείνο που φαίνομαι. Το θώρι μου δεν είναι άλλο παρά το ντύσιμο που φορώ που με προστατεύσει από τα ερωτήματά σου και σένα από την ολιγωρία μου. Το ΕΓΩ σε μένα φίλε μου, σπίτι του έχει το σπίτι της σιγής και μέσα σε αυτό θα παραμείνει για πάντα απαρατήρητο, απρόσιτο. 

 

 Η Μετενσάρκωση και το Κάρμα είναι άλλες δύο βασικές διδασκαλίες της ανατολικής φιλοσοφίας. Η δοξασία της Μετενσάρκωσης αναφέρει ότι το Εγώ, το Αθάνατο στοιχείο του ανθρώπου, ντύνεται διαδοχικά διάφορα ανθρώπινα σώματα (μάσκες) για να μπει στην ύλη, να πάρει εμπειρίες, να γνωρίσει, να πολεμήσει αυτή την τραχιά του όψη και σιγά σιγά να κατακτήσει την αλήθεια μέσα από την συνειδητότητα, να φτάσει δηλαδή στην αιωνιότητα όπου δεν θα χρειάζεται να ξαναενσαρκωθεί, διότι θα έχει ενωθεί με το πιο θείο κομμάτι του. 

                          “...Εγώ ο άνθρωπος , τέλος δεν έχω...”

Σε ένα πολύ ενδιαφέρον σημείο στον Προφήτη (σελ. 105) μας παρουσιάζει την διδασκαλία της μετενσάρκωσης μέσα από την διαδικασία του νόμου των κύκλων, στο παράδειγμα της βροχής.: “... Η Ομίχλη που πλανιέται το ξημέρωμα, αφήνοντας μόνο δροσιά στους αγρούς θα υψωθεί και θα συγκεντρωθεί σε ένα σύννεφο και μετά θα πέσει σαν βροχή, και εγώ δεν διαφέρω από την Ομίχλη...”

Στον κήπο του Προφήτη το λέει ξεκάθαρα “...Ο Θάνατος δεν αλλάζει τίποτα, εξόν από τις μάσκες που σκεπάζουν τα πρόσωπά τους...” (σελ. 71)

“...Μην ξεχνάτε ότι θα ξαναγυρίσω κοντά σας. Λίγο ακόμη και η λαχτάρα μου θα μαζέψει σκόνη και αφρό για ένα άλλο σώμα. Λίγο ακόμα, μια στιγμή ανάπαυσης πάνω στον άνεμο και μια άλλη γυναίκα θα με γεννήσει. (σελ. 118 Ο προφήτης)

“...Σε τούτο τον κήπο κείτονται θαμμένοι από τα χέρια των ζωντανών ο πατέρας και η μάνα μου. Εδώ κείτονται θαμμένοι οι σπόροι των περασμένων χρόνων που ήρθαν Καβάλα στα φτερά του ανέμου. Χιλιάδες φορές θα θαφτούν εδώ η μάνα και ο πατέρας μου και χιλιάδες φορές ο άνεμος θα θάψει τον σπόρο και χιλιάδες φορές εσείς και γω θα’ρθουμε σε αυτόν τον κήπο και θα υπάρχουμε αγαπώντας την ζωή. (σελ.55 Κήπος του προφήτη). 

 

Και για το Κάρμα τον νόμο της δράσης και της αντίδρασης, που εξ αιτίας του ξαναενσαρκώνται ο άνθρωπος λέει : “...Διάβασε τα κατάστιχα του χθες και θα καταλάβεις ότι ακόμα χρωστάς στους ανθρώπους και στη ζωή...” (θησαυρός σοφίας σελ. 180) 

 

Ο δυαδισμός για τον Χαλί Γκιμπράν, σαν έκφραση δύο αντίθετων τάσεων όπως διαμορφώθηκε μετά τον χριστιανισμό (π.χ. καλό κακό) δεν υφίσταται , όπως ακριβώς δεν υφίσταται και στον αρχαίο φιλοσοφικό κόσμο. Ακολουθεί και εδώ την ανατολική διδασκαλία ότι κάθε τι περιλαμβάνει και τις δύο πλευρές (θηλυκό και αρσενικό) και το ένα ενυπάρχει μέσα στο άλλο, και αυτό ακριβώς είναι η ανάγκη που κινεί την εξέλιξη. 

 

....” Είστε καλοί με αμέτρητους τρόπους και όταν δεν είστε καλοί δεν είστε κακοί. Είστε απλώς τεμπέληδες και χασομέρηδες . Κρίμα που τα ελάφια δεν μπορούν να διδάξουν την γρηγοράδα στις χελώνες...”

Για τον Χ.Γ. το συναίσθημα  και η λογική  δεν βρίσκονται σε σύγκριση ανώτερο- κατώτερο απλώς πρέπει να μάθουμε να τα κυριαρχούμε. 

    “...γιατί η λογική όταν κυβερνά μόνη της είναι μια δύναμη που περιορίζει και το πάθος όταν δεν το προσέξουμε γίνεται φλόγα αυτοκαταστροφής. Αφήστε την ψυχή σας να κατευθύνει το πάθος σας με λογική για να μπορέσει αυτό σαν τον φοίνικα να αναγεννηθεί από τις στάχτες του  (Μάνας)....” και καταλήγει “...είστε όλοι καλοί όταν είστε ένα με τον εαυτό σας...” (σελ.83 Ο Προφήτης) 

  

Σε άλλο σημείο τα περιγράφει όλα αυτά με πιο ποιητικό τρόπο: ...

”δεν είναι η φλογέρα που γαληνεύει το πνεύμα σας το ίδιο εκείνο ξύλο που κόπηκε με μαχαίρια; Δεν είναι η κούπα που κρατά το κρασί σας η ίδια κούπα που ψήθηκε στο φούρνο του αγγειοπλάστη;...”

  

Ο Χαλίλ Γκιμπράν σαν φιλόσοφος ποιητής δεν θα μπορούσε παρά να αντιλαμβάνεται την σχέση μικρόσκοσμου-μακρόκοσμου μέσα από την φιλοσοφική της διάσταση. Είναι πολύ φυσικό ένας τόσο διεισδυτικός παρατηρητής να βλέπει αυτή την σχέση σε όλες τις μικρές ή μεγάλες ομορφιές γύρω του: “...Η εμφάνιση του πρωινού ήλιου που καθρεπτίζεται μέσα σε μια δροσοσταλίδα δεν είναι μικρότερη από τον ίδιο τον ήλιο. Η ανταύγεια της ζωής μέσα στην ψυχή σας δεν είναι τίποτα λιγότερο από την ίδια την ζωή ...” (σελ. 39 κήπος)

Πιο κάτω παραθέτω ένα ποίημα του αυτούσιο το οποίο δείχνει αυτή την σχέση με ένα πολύ απολαυστικό χιούμορ.

    

“...Τρία μυρμήγκια συναντήθηκαν πάνω στην μύτη κάποιου που ξαπλωμένος  κοιμόταν στον ήλιο. Αφού αλληλοχαιρετήθηκαν στάθηκαν να κουβεντιάσουν. Το πρώτο μυρμήγκι είπε “αυτοί οι λόφοι και οι πεδιάδες είναι οι πιο γυμνόκαρπες από ότι έχω δει ποτέ μου. Έψαχνα ολημερίς ένα σποράκι και δεν βρήκα τίποτα.” Κι είπε το δεύτερο “ Κι εγώ τα ίδια. Αυτή ναι θαρρώ, κείνη που λεν οι συμπατριώτες μου μαλακή και κινούμενη γη που σε δαύτη τίποτα δεν φυτρώνει.” 

    Τότε το τρίτο μυρμήγκι, σήκωσε το κεφάλι του κι είπε: ”Φίλοι μου στεκόμαστε αυτή την στιγμή πάνω στην μύτη του υπερμύρμηγκα, του πανίσχυρου και άπειρου  Μυρμηγκιού που το σώμα του είναι τόσο μεγάλο που δεν μπορούμε να το δούμε, που η σκιά του είναι τόσο απέραντη που δεν μπορούμε να την σκιαγραφήσουμε, που η φωνή του είναι τόσο βροντερή που να μην μπορούμε να την ακούσουμε και είναι αυτός πανταχού παρόντος”. 

    Όταν το τρίτο μυρμήγκι μίλησε έτσι, τα άλλα αλληλοκοιτάχτηκαν και γέλασαν. Και την ίδια  εκείνη στιγμή ο άνθρωπος κουνήθηκε στον ύπνο του σήκωσε το χέρι του και έξυσε την μύτη του, και τα τρία μυρμήγκια γίνηκαν λιώμα.”

Σαν φιλόσοφος πρεσβεύει κι αυτός την Ανεξιθρησκία  “σ’ αγαπώ αδερφέ μου όποιος κι αν είσαι είτε λατρεύεις το θεό σε εκκλησία, είτε γονατίζεις στο ναό σου, είτε προσεύχεσαι στο τζαμί σου. Εσύ κι εγώ είμαστε όλοι παιδιά μιας πίστης γιατί τα διάφορα μονοπάτια της θρησκείας είναι δάχτυλα του χεριού ενός γεμάτου αγάπη Ανώτερου Όντως έτοιμο να τους δεχτεί όλους...” 

     “...Ο Θεός έφτιαξε την αλήθεια  με πολλές πόρτες για να δέχεται κάθε πιστό που τις χτυπάει...”

    “...Ο αληθινά θρήσκος άνθρωπος δεν ασπάζεται μια Θρησκεία κι εκείνος που ασπάζεται μια θρησκεία δεν έχει καμία..” (σελ. 175 θησαυρός σοφίας)

 

Αυτά λοιπόν είναι λίγα από τα αποσπάσματα των λόγων ενός ποιητή που ξέρει να αναζητά, να αφουγκράζεται μέσα του, να γαληνεύει με αυτό το ήρεμο πάθος την ταραγμένη ψυχή των ανθρώπων, σαν  ένας αγαπημένος αδερφός που μας μιλά για τις εμπειρίες του ....

S.G

http://www.esoterica.gr/articles/eastern/gibran/gibran.htm