ΑΝΤΩΝΙΟΣ Φ. ΧΑΛΑΣ : Ο ΟΜΗΡΟΣ ΠΕΡΙ ΑΤΛΑΝΤΙΔΟΣ

Lairesse Gerard: Ο Ερμής διατάζει την Καλυψώ να αφήσει τον Οδυσσέα. 

Lairesse, Gerard de, περίπου 1680, λάδι σε μουσαμά. Άμστερνταμ, Rijksmuseum

 

Ο ΟΜΗΡΟΣ ΠΕΡΙ ΑΤΛΑΝΤΙΔΟΣ

 

Γράφει ο  ΑΝΤΩΝΙΟΣ  Φ. ΧΑΛΑΣ

 

Η λέξι «Άτλας» είναι το «συλλογικό» όνομα, κάτω από το όποιο κρύπτεται ολόκληρος ο άγνωστος πολιτισμός εκατομμυρίων ετών του πλανήτη μας. Ολόκληρη η Αρχαία Ελληνική Φιλολογία (από τον Μουσαίο, Λίνο, Ορφέα, Ησίοδο και Ομηρο —μέσω του Πλάτωνος και Αριστοτέλους — ίσαμε τους τελευταίους Νεοπλατωνικούς: Πρόκλον Ολυμπιόδωρον και Δαμάσκιον) μιλάει συνεχώς, επανειλημμένα, ακατάπαυστα περί των ΑΤΛΑΝΤΙΝΩΝ... Και όμως ! Πολλοί λίγοι, ελάχιστοι, πού ούτε στα δάκτυλα καλά καλά μετρούνται, έχουν κατανοήσει το καταπληκτικό μυστικό πού κρύβεται κάτω από την μαγική, την πολυσήμαντη λέξι: ΑΤΛΑΣ !

 

Δεν πρέπει να καταφερόμαστε για την αμάθεια αυτή των «σοφών» Ελληνιστών και Αρχαιολόγων ! Η Αρχαία Ελλάς κατέβαλε συστηματικές προσπάθειες να κράτηση μυστικά και τα μυστήρια της Προϊστορίας του Πλανήτη μας και την συνολική Επιστήμη και περισσότερο όλων την Αλχημεία ή Χρυσοποιΐα και την Μαγεία ή Παντοδυναμία από τους «βέβηλους».

 

Ας δούμε τι ο Όμηρος μάς φανερώνει για τον Άτλαντα.

 

Εκεί όπου αποκαλύπτει ο Όμηρος το φοβερό μυστήριο   της   ΑΤΛΑΝΤΙΔΟΣ,  -της μεγάλης δηλαδή Ηπείρου, όμοια της οποίας δεν έχει να επιδείξει η σημερινή διάρθρωση του Πλανήτη μας με τις πέντε του σημερινές Ηπείρους- είναι η τρίτη σελίδα της Οδύσσειας του. Όσοι έχουν διαβάσει την Οδύσσεια ξέρουν, ότι το πρώτα Γράμμα, το Άλφα, ή η πρώτη Ραψωδία της Οδύσσειας έχει για τίτλο : «Θεών αγορά. Αθηνάς παραίνεσις προς Τηλέμαχον» πού μπορεί να μεταφρασθεί «Σύσκεψη ή συμβούλιο των θεών του Ολύμπου. Προτροπή και συστάσεις της θεάς Αθηνάς προς τον Τηλέμαχο».

 

«Το Συμβούλιο των θεών» περιστρέφεται και συζητεί από πού προέρχονται οι συμφορές στους ανθρώπους. Και ό Ζευς υποδεικνύει. ότι ο φόνος του Αίγισθου από τον Ορέστη και το κακό εκείνο τέλος του, δεν ήτανε παρά το αναπόφευκτο αποτέλεσμα του προγενεστέρου κακουργήματος τού Αιγίσθου, πού δολοφόνησε μέσα ατό λουτρό του, τον από το Ίλιον επιστρέφοντα αρχηγό των Ελλήνων Αγαμέμνονα, με τη συνεργασία της γυναίκας τού Αγαμέμνονα Κλυταιμνήστρας. Και τότε η Αθηνά λαμβάνει τον λόγο και λέγει προς τον Πατέρα των ανδρών και των Θεών, επομένως και Πατέρα της, Δία :

 

Όσα μας είπες ευρίσκουν απήχηση μέσα στην ψυχή μας:

όσα ο Αίγισθος έπαθεν, είναι αντάξια της κακουργίας,

της ασεβείας κι’ ανόμων του σχέσεων   και ατιμίας;

Εύχομαι τέτοια να πάθουν και όσοι τα ίδια πράττουν.

Πάντα οι σκέψεις μου όμως στον γιό του Λαέρτη πηγαίνουν:

Καίεται τώρα από καιρό η ψυχή μου για τον   Οδυσσέα,

τον πολυμήχανο, ανδρείο και εμπειροπόλεμο άντρα:

δυστυχισμένος κρατιέται μακριά από τους   συγγενείς του,

πάσχοντας μύρια δεινά, χρόνια τώρα   πολλά, στο Νησί της Κατάρας,

τον αφαλό της θαλάσσης η νήσος αυτή σχηματίζει:

πέλαγος γύρω απέραντο βλέπεις και τίποτις άλλο.

Μέσα σε μαύρη   μαγεία, κι' αθέμιτα   πύρινα πάθη,

σ' ακολασία  αφάνταστη, σ’ εγωισμό κι’ ατιμία,

ζούνε οι κάτοικοι, πέρα για  πέρα, της άνομης νήσου :

στου απαίσιου του ΑΤΛΑΝΤΟΣ, που το κακό μηχανάται,

στην πολυποίκιλη και  πολυξάκουστη φύτρα ανήκουν :

Έχει ο Άτλας αυτός μάκρυνες και πανίσχυρες   στήλες,

που χωρισμένο κρατούν απ' την Γη τον Ουράνιο Θόλο.

Κάθε γωνιά της θαλάσσης την ξέρει   κατάβαθ' ο  ΑΤΛΑΣ.

Μέσα σ' αυτό το Νησί της Κατάρας, περνά μαύρες μέρες

ο δυστυχής Οδυσσεύς,  επειδή δεν υπάρχει ελπίδα

για να ξεφύγει απ' τα τόσα τα θέλγητρα και την μαγεία,

πού παντοδύναμα, γύρω του, τόνε κρατούν δεσμευμένο.

 

Ας μελετήσει καλά ο αναγνώστης τους αποκαλυπτικότατους αυτούς στίχους του Ομήρου. Και θα καταλάβει την σημασία των «συλλογικών ονομάτων». Στην Ελληνική Μυθολογία η λέξη «θυγάτηρ», «κόρη» σημαίνει ολόκληρη υποφυλή, ολόκληρο Έθνος, πού κατάγεται από τον «Πατέρα». Εδώ Πατέρας ή Αρχική Φυλή είναι ο Άτλας, δηλαδή οι κάτοικοι της απέραντης Ηπείρου ΑΤΛΑΝΤΙΔΟΣ, πού (στην εποχή του Ομήρου) βρίσκεται στον πυθμένα της θάλασσας: γιατί αυτό σημαίνει η αντίστοιχη φράση του Ομήρου : «θαλάσσης πάσης βένθεα οίδεν» πού έχουμε μεταφράσει με τον στίχο: «Κάθε γωνιά της θάλασσας την   ξέρει   κατάβαθα  ο Άτλας»

 

Επομένως η «Καλυψώ», η θυγατέρα του Άτλαντος, δεν είναι άλλη παρά το τελευταίο Νησί, το τελευταίο απομεινάρη της κάποτε ένδοξης και με ουρανογείτονα πολιτισμό Ατλαντίδας, όπως ο Πλάτωνας μας αποκαλύπτει στον Τίμαιο του και στον Κριτία του. 

 

Την «Καλυψώ», την Ατλαντίδα στην έσχατη παρακμή και πώρωση της μας διηγείται ότι επισκέφθηκε ο Οδυσσέας ! Την Καλυψώ».., δηλαδή την ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ που καλύφθηκε υπό των υδάτων! Και ας μη φαντασθεί ο ευμενής αναγνώστης πως αυτοσχεδιάζουμε: ο σοφός Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης Ευστάθιος*, στα σχόλια του απάνω στην Οδύσσεια, μας αποκαλύπτει πώς η ΚΑΛΥΨΩ είναι η ΑΤΛΑΝΤΙΣ  που καλύφτηκε από τα ύδατα του Ατλαντικού Ωκεανού. 

 

* Ο Ευστάθιος Θεσσαλονίκης (περ. 1115 – 1195/6) ήταν Βυζαντινός λόγιος και κληρικός. Είχε καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη, και έγινε Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης περίπου το 1178. Είναι ιδιαίτερα γνωστός για την ιστορία του αναφορικά με τη λεηλασία της Θεσσαλονίκης από τους Νορμανδούς το 1185 (στην οποία αιχμαλωτίστηκε προσωρινά), αλλά και τα ερμηνευτικά σχόλιά του για τον Όμηρο.

 

Για τον συγγραφέα Αντώνιο Χάλα

 

Ο Αντ. Χαλάς γεννήθηκε στο Μπατσί της Άνδρου το 1891 και πέθανε στην Αθήνα το 1967. Αρχικά φοίτησε στις Ελληνικές σχολές της Κωνσταντινούπολης. Στη συνέχεια, σπούδασε φιλολογία, φιλοσοφία και θεολογία στην Γαλλία, Ελβετία και Αγγλία.

 

Δεινός κάτοχος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας, καθώς και γνώστης των κυριοτέρων Ευρωπαϊκών γλωσσών, δηλώνει ο ίδιος σε κάποιο κείμενό του ότι έγραφε και μιλούσε δέκα ξένες γλώσσες: Λατινικά, Αγγλικά, Γερμανικά, Γαλλικά, Ρωσικά, Ιταλικά, Ινδικά, Ισπανικά και Εβραϊκά.

 

Υπήρξε διαπρεπής δημοσιογράφος, λόγιος και συγγραφέας μεγάλου αριθμού σημαντικών έργων. Μετέφρασε και σχολίασε έργα του Αριστοτέλη και του Πλούταρχου. Εκτός της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας, την οποία είχε μελετήσει σε βάθος, ασχολήθηκε και με συστηματική μελέτη της Ανατολικής φιλοσοφίας, ειδικότερα με εκείνη των Ινδιών.

 

Περιοδικό "Ιλισός" τεύχος 1 Μάιος 1956

 

Η ελληνική μυθολογία και το άγαλμα της ελευθερίας στη Νέα Υόρκη

Η ελληνική μυθολογία και το άγαλμα της ελευθερίας στη Νέα Υόρκη

Το Άγαλμα της Ελευθερίας, του οποίου η επίσημη ονομασία είναι "Η Ελευθερία φωτίζοντας τον κόσμο" (αγγλιστί "Liberty enlightening the World" γαλλιστί "la Liberté eclairant le monde"), είναι ένα κολοσσιαίο άγαλμα πάνω στην ομώνυμη νησίδα και μέσα στο άνω τμήμα του Κόλπου της Νέας Υόρκης. Το άγαλμα αυτό στήθηκε σε ανάμνηση της φιλίας των λαών των ΗΠΑ και της Γαλλίας.

Το συνολικό του ύψος είναι 93 μέτρα (302 πόδια) μαζί με το βάθρο, και κατά την εκδοχή της εγκυκλοπαίδειας Μπριτάννικα παρουσιάζει μια γυναίκα να κηρύττει την ελευθερία. Η γυναίκα αυτή κρατάει έναν πυρσό στο υψωμένο δεξί της χέρι και μια ενεπίγραφη πλάκα στο αριστερό όπου αναγράφεται η ημερομηνία 4 Ιουλίου 1776. Ένας ανελκυστήρας ανεβάζει έως το ύψος του εξώστη και μια ελικοειδής σκάλα οδηγεί σε μιαν εξέδρα παρατηρήσεως πάνω στο στέμμα που φοράει η Ελευθερία. Ο πυρσός που κρατάει βρίσκεται σε 93 μέτρα ύφος πάνω απ' την επιφάνεια της θαλάσσης. Στη βάση του αγάλματος βρίσκεται το Αμερικανικό Μουσείο της Μεταναστεύσεως (American Museum of Immigration).

Την πρόταση για την κατασκευή του αγάλματος διατύπωσε ένας Γάλλος ιστορικός, ο Εντουάρ ντε Λαμπουλάϊγ, μετά τον Αμερικανικό Εμφύλιο πόλεμο. Συγκεντρώθηκε ένας ικανός αριθμός χρημάτων με εισφορές του γαλλικού λαού και το έργο άρχισε στη Γαλλία το 1875, υπό τη διεύθυνση του γλύπτη Φρεντερίκ-Ωγκύστ Μπαρτολντί.

Το άγαλμα κατασκευάστηκε από φύλλα χαλκού, που σφυρηλατήθηκαν με το χέρι για να πάρουν το επιθυμητό σχήμα και συναρμολογήθηκαν πάνω σε έναν σκελετό από τέσσερα γιγάντια χαλύβδινα υποστηρίγματα, τον οποίο είχε σχεδιάσει ο διάσημος απ' την κατασκευή του Πύργου του Άιφελ, Αλεξάντρ-Γκυστάβ Άιφελ.

Το 1885 το περαιωμένο άγαλμα, που είχε ύψος 46 μέτρα περίπου (151 πόδια και 1 ίντσα) και ζύγιζε 225 τόνους, αποσυναρμολογήθηκε και φορτώθηκε για να μεταφερθεί στην Πόλη της Νέας Υόρκης. Το βάθρο, που κατασκευάστηκε μέσα απ' τα τείχη του φρουρίου Γουντ στη νησίδα Μπέντλο, περατώθηκε αργότερα. Το άγαλμα στήθηκε στο βάθρο του και στις 28 Οκτωβρίου 1886 αφιερώθηκε στον πρόεδρο Κλήβελαντ.

Τη διαχείριση και φροντίδα του αγάλματος είχε στην αρχή η Επιτροπή Φάρων, επειδή ο φωτεινός πυρσός θεωρήθηκε ως είδος φάρου για τους ναυτιλλομένους. Επειδή όμως το φρούριο Γουντ εξακολουθούσε να χρησιμοποιείται απ' τον αμερικανικό στρατό, το άγαλμα μεταφέρθηκε το 1901 στο υπουργείο των Στρατιωτικών.

Το 1924 ανακηρύχθηκε εθνικό μνημείο. Το 1937 το φρούριο Γουντ αποστρατιωτικοποιήθηκε και το υπόλοιπο νησί ενσωματώθηκε στο μνημείο ως περιβάλλων χώρος. Το 1956 το νησί Μπέντλο μετονομάσθηκε σε "Νησί της Ελευθερίας" (Liberty Island) και το 1965 προστέθηκε στο συγκρότημα η γειτονική νησίδα 'Ελις, άλλοτε σταθμός μεταναστών. Η συνολική έκταση του χώρου του μνημείου έφθασε έτσι τα 23,63 εκτάρια.

Είπαμε ανωτέρω ότι κατά την εκδοχή της εγκυκλοπαίδειας "Μπριτάννικα" το άγαλμα παρουσιάζει μια γυναίκα να κηρύττει την ελευθερία, υπονοώντας ότι η γυναίκα αυτή είναι προσωποποιημένη η Ελευθερία.

Αποκρύπτουν όμως συστηματικά ότι και σε αυτό το σημείο η αθάνατος Ελλάς έχει δώσει για μία ακόμη φορά τα φώτα της. Πράγματι αυτός που σχεδίασε το άγαλμα της ελευθερίας κάπου αλλού είχε δει τη μορφή αυτή. Και η μορφή αυτή είναι η μορφή του Φωτοφόρου Απόλλωνος - Ηλίου.

Ναι αγαπητοί φίλοι. Ο φωτοφόρος Απόλλων απεικονίζεται με αυτήν ακριβώς τη μορφή. Και ευτυχώς για μας η αθάνατη ελληνική γη της Κορινθίας μας διέσωσε αυτή την εικόνα για να μπορούμε σήμερα να γνωρίζουμε την αλήθεια.

Η μορφή του φωτοφόρου Απόλλωνος βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο της Κορίνθου, περνά όμως απαρατήρητη για τον επισκέπτη που δεν είναι υποψιασμένος. Βρίσκεται σε μία τρίπτυχη πλάκα μαζί με άλλες δύο παραστάσεις. Η μία, στο αριστερό τμήμα, απεικονίζει έναν Άγγελο, μορφή όμοια και ίδια με αυτήν της Χριστιανικής πίστεως, και είναι κατά τους αρχαιολόγους η μορφή της θεάς Εκάτης. Στο δεξιό τμήμα απεικονίζεται ρόδακας. Και στην μέση ω του θαύματος!!! Η μορφή του φωτοφόρου Απόλλωνος, ίδια με αυτήν του αγάλματος της Ελευθερίας! Η πνευματική ιδιοκτησία είναι πασιφανές σε ποιόν ανήκει.

Λέγεται από ανθρώπους της Κορίνθου που γνωρίζουν ότι ο διευθυντής της Αμερικανικής Αρχαιολογικής αποστολής, σώφρων και έντιμος άνθρωπος, έχει δηλώσει ότι οι Αμερικανοί πρέπει να έρχονται να προσκυνούν στο χώρο του Μουσείου όπου η μορφή του φωτοφόρου Απόλλωνος, διότι είναι η πηγή του εθνικού τους συμβόλου.

Αν όντως είναι έτσι εύγε στον άριστο άνδρα. Πάντως αποφάσισα να αποκαλύψω στους συνέλληνες το θέμα και κυρίως στους ομογενείς μας των ΗΠΑ, για να ενημερώσουν τους Αμερικανούς ότι το εθνικό τους σύμβολο, το οφείλουν στην Ελλάδα και στους Έλληνες. Δεν θα είναι εξ άλλου οι μόνοι.

Όλα σχεδόν τα σύμβολα είναι Ελληνικά. Οι Τούρκοι πήραν την ημισέληνο απ' το νόμισμα των Βυζαντίων που απεικόνιζε τη νίκη τους επί του Φιλίππου σε μία νύχτα που το χάσικο φεγγάρι με το αστέρι ενεφανίσθησαν με την ίδια ακριβώς απεικόνιση στον ουρανό.

Ο Αδόλφος Χίτλερ οικειοποιήθηκε την περίφημη "swastika" των αρχαίων Ινδών ή "τετράγαμμα" ή και "γαμμάδιον", που κοσμούσε και το ιμάτιο της Αθηνάς του Παρθενώνος, ως ένα απ' τα κατ' εξοχήν ωραιότερα σύμβολα των Ελλήνων και κάνοντάς το, ο Αδόλφος Χίτλερ, σύμβολο του ναζισμού. Οι σκοπιανοί οικειοποιήθηκαν το αστέρι της Βεργίνας, οι δε υπόλοιποι βόρειοι γείτονές μας το Δικέφαλο Αετό του Βυζαντίου.

Στις ημέρες μας όμως οι Έλληνες δεν γνωρίζουν και δεν θυμούνται. Η παγκοσμιοποίηση έχει παίξει καλά το παιχνίδι της. Άλλοτε αποκρύπτει, άλλοτε παραποιεί, άλλοτε διαστρεβλώνει τα γεγονότα. Είναι αυτό που έχει γράψει ο μεγάλος Θουκυδίδης στο Γ,82,4: "Και την ειωθυίαν αξίωσιν των ονομάτων ες τα έργα αντήλλαξαν τη δικαιώσει", που αποδίδεται "για να δικαιολογούν τις πράξεις τους άλλαζαν ακόμα και τη σημασία των λέξεων".

Έτσι δε γίνεται σήμερα; Απλό παράδειγμα, και δεν είναι το μόνο, αποτελεί ο γλυπτός διάκοσμος του Παρθενώνος, έργο του Φειδία. Έχουμε φθάσει σήμερα σε τέτοιο σημείο διαστρεβλώσεως, που τα γλυπτά του Παρθενώνος είναι γνωστά παγκοσμίως με τον όρο ελγίνεια μάρμαρα. Καταλαβαίνετε τι λέω; Τα περίφημα γλυπτά του Παρθενώνος, τα γλυπτά του Φειδία, δεν είναι γνωστά με το όνομα του δημιουργού αλλά με το όνομα του κλέφτη. Αιδώς! Αλλά για αυτό το θέμα προτίθεμαι να επανέλθω με εκτενές άρθρο και πολλά στοιχεία.

Προς το παρόν να γνωρίζουν οι συνέλληνες και ιδιαιτέρως οι συμπατριώτες μας των ΗΠΑ, και να το μεταφέρουν στους Αμερικανούς, ότι το εθνικό τους σύμβολο, το άγαλμα της Ελευθερίας, έλκει την καταγωγή τής μορφής του απ' την Ελλάδα και ιδιαιτέρως απ' τη μορφή του φωτοφόρου Απόλλωνος. Τούτο δε μπορούν να το αποδείξουν αλλά και να το θαυμάσουν στο Μουσείο της Κορίνθου, το οποίο τους καλούμε να επισκεφθούν το συντομότερο.

ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΝΤΩΝΑΚΟΣ

Φιλόλογος

Τα Δικά μας φτερά

Η θάλασσα θεών και ανθρώπων στην αρχαία ελληνική τέχνη

Η θάλασσα θεών και ανθρώπων στην αρχαία ελληνική τέχνη

Αγγεία πολύχρωμα,

ποτισμένα στην αρμύρα

Στη θαλάσσια Θεογονία πανάρχαιοι θεοί όπως ο Ωκεανός και οι κόρες του Ωκεανίδες ή ο Νηρέας με τις Νηρηίδες του, αλλά και ήρωες, νύμφες, τέρατα και ζώα του υγρού στοιχείου παρελαύνουν σε μια σχεδόν ατέλειωτη σειρά μύθων, που συνδέονται με γεγονότα μεγάλα και θαυμαστά, άξια για να τα θυμούνται οι άνθρωποι της εποχής και να τα αφηγούνται. Με όλους τους τρόπους. Την προφορική αφήγηση από στόμα σε στόμα, τη γραπτή μέσα από τα κείμενα των αρχαίων συγγραφέων, την παραστατική στον γλυπτό διάκοσμο των ναών, στα έργα γλυπτικής, στα νομίσματα ακόμη, και φυσικά στα αγγεία. Ειδικά σε αυτά τα τελευταία, τα οποία λόγω της πληθώρας τους ως αρχαιολογικά ευρήματα αλλά και λόγω της ελευθερίας που παρείχαν στους δημιουργούς τους στη σύνθεση των παραστάσεων αποτελούν πολύτιμη πηγή πληροφοριών για όλη την αρχαιότητα. Δεν είναι παράξενο λοιπόν που η κεραμική, χάρη στην ποικιλία των σχημάτων και των διακοσμητικών επιφανειών των αγγείων, είναι η τέχνη που περισσότερο από άλλες ανέπτυξε ένα πλούσιο θαλάσσιο θεματολόγιο.

Τα δελφίνια και τα χταπόδια της Κνωσού, τα χελιδονόψαρα της Μήλου, οι σκηνές με ιστιοφόρα ή κωπήλατα πλοία είναι από τις πρώτες παραστάσεις με θαλάσσια θέματα που εμφανίζονται στη Μινωική εποχή. Ακόμη και στη Γεωμετρική περίοδο, όπου οι αυστηρές γραμμές επικρατούν, η θάλασσα είναι παρούσα μέσα από σκηνές με ναυμαχίες ή ναυάγια. Ενώ στην Αρχαϊκή εποχή, η οποία χαρακτηρίζεται από τον μεγάλο αποικισμό, τα πολεμικά συνήθως πλοία σχεδιάζονται λεπτομερειακά, ενώ τα γνωστά επεισόδια από τον περίπλου του Οδυσσέα ή από την Αργοναυτική Εκστρατεία έχουν την πρώτη θέση.

Ο κυρίαρχος

Ο θρήνος των Νηρηίδων, κορινθιακή μελανόμορφη υδρία (560-550 π.Χ.) του Ζωγράφου του Δάμωνα, από την Ετρουρία (Μουσείο Λούβρου)

Γιος του Κρόνου και της Ρέας, κυρίαρχος στο βασίλειο της θάλασσας, ο Ποσειδώνας ζούσε σύμφωνα με τους ποιητές σε χρυσοποίκιλτο παλάτι που βρισκόταν στον βυθό, ενώ ταξίδευε με άρμα που έσυραν φανταστικά ζώα και το ακολουθούσαν θαλάσσιοι δαίμονες και Νηρηίδες. Στις παραστάσεις εμφανίζεται πάντα κρατώντας τρίαινα ως σκήπτρο της εξουσίας του, ενώ συχνά απεικονίζονται και τα αποτελέσματα της οργή του σε όσους δεν τον σέβονται - όπως ο Οδυσσέας, που τύφλωσε τον γιο του Πολύφημο. Πολλές εξάλλου είναι οι παραστάσεις στις οποίες τον συνοδεύει η νόμιμη σύζυγός του Αμφιτρίτη, κόρη του Νηρέα. Ο γιος του Τρίτωνας, μισός άνθρωπος - μισός ψάρι, ενσαρκώνει την αγριότητα της θάλασσας και στις παραστάσεις άλλοτε παλεύει με τον Ηρακλή ενώ άλλοτε βοηθά τους Αργοναύτες να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Αρπακτικοί δαίμονες της θάλασσας εξάλλου είναι και η Σκύλλα, η Χάρυβδη και οι Σειρήνες.

Ο αγαθοποιός

Ο Τρίτων μεταφέρει στην αγκαλιά του τον Θησέα, μηλιακό πήλινο ανάγλυφο, 470-460 π.Χ. (Μουσείο Λούβρου)

Στον αντίποδα, ο Νηρέας και οι κόρες του είναι οι αγαθοποιοί θεότητες της ελληνικής μυθολογίας. Οι Νηρηίδες ήταν απειράριθμες κατά τον μύθο, όσες δηλαδή και τα κύματα της θάλασσας. Νύμφες του νερού στην αρχαιότητα, απεικονίζονται από τους ζωγράφους κρατώντας δελφίνια, ενώ στη νεότερη ελληνική παράδοση θα μετατραπούν σε καλές νεράιδες. Η αγγειογραφία πάντως ενδιαφέρεται περισσότερο για τη Θέτιδα, μητέρα του Αχιλλέα, που ήταν πιο σημαντική από όλες.

Τέλος, η Αφροδίτη, η θεά της ομορφιάς και του έρωτα, που έχει άμεση σχέση με το υγρό στοιχείο, αποτελεί το πλέον προσφιλές θέμα αναδυόμενη από τη θάλασσα. Πρόκειται για έναν τεράστιο θαλάσσιο θίασο, γοητευτικό όσο και οι μύθοι που τον περιβάλλουν.

 

Τα ταξίδια του Διονύσου

Ξαπλωμένος νωχελικά σε ένα πολεμικό πλοίο του οποίου η πλώρη καταλήγει σε ρύγχος κάπρου και η πρύμνη σε κεφάλι ψηλόλιγνου κύκνου, ντυμένος με ολοκέντητοιμάτιο, ο Διόνυσος, προστάτηςτης Φύσης, ταξιδεύει.Είναι στεφανωμένος με κισσό, κρατάει κέρας για το κρασί και πάνω από το κατάρτι του πλοίου του δύο κληματαριές προσφέρουν σκιά στον θεό, γεμάτεςμε τσαμπιά σταφύλια. Γύρω, στην υπέρυθρη θάλασσα που παραπέμπειστον ομηρικό «οίνοπα πόντον», δελφίνια κολυμπούν. Πρόκειται για μία από τις ωραιότερες παραστάσεις του Διονύσουσε αυτή τη αττική κύλικα του 540-530 π.Χ., δημιούργημα του αγγειοπλάστη Εξηκία. Ο θεός του κρασιού που γυρίζει τον κόσμο για να διαδώσει τις τελετές του και την καλλιέργεια της αμπέλου είναι ο πρωταγωνιστής μιας από τις πιο πρωτότυπεςσκηνές της αγγειογραφίας. Αυτό το «μαγικό» ταξίδι συσχετίζεται μάλιστα με το μυθολογικό επεισόδιο της αιχμαλωσίαςτου από τυρρηνούς πειρατέςκατά τη διαδρομή του από τη Νάξο στη Ικαρία.

Οταν ο θεός, για να τους τιμωρήσει,έκανε το πλοίο να πλημμυρίσει με κρασί, μετέτρεψε τον ιστό σε κληματαριά και ο ίδιος πήρετη μορφή λιονταριού.

Απόσπασμα από την παρουσίαση που έκανε στο "ΒΗΜΑ" για το βιβλίο της Αρχαιολόγου κας Αλίκης Σαμαρά -Κάουφμαν «Η θάλασσα θεών και ανθρώπων στην αρχαία ελληνική τέχνη» η κα Μαρία Θέρμου. (http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=301913&dt=28/11/2009)

Το θηραϊκό ηφαίστειο στη μυθολογία

Το θηραϊκό ηφαίστειο στη μυθολογία

Η μεγάλη έκρηξη ενδέχεται να έχει καταγραφεί στη μνήμη των ανθρώπων και ο απόηχός της να διασώθηκε σε αρχαίους μύθους

Του Χρ. Γ. Ντουμα*

Η συχνή σεισμική δραστηριότητα στο Αιγαίο χωρίς αμφιβολία επιδρούσε στις συμπεριφορές των ανθρώπων. Σε πρακτικό επίπεδο με την αναζήτηση τρόπων για μεγαλύτερη αντισεισμική προστασία, αλλά και σε ιδεολογικό επίπεδο, με την προσπάθεια ερμηνείας των φαινομένων. Στο βαθμό δε, που η γνώση δεν αρκούσε για την πλήρη κατανόηση γεωτεκτονικών δραστηριοτήτων, αυτές αποδίδονταν σε ανεξέλεγκτες υπερφυσικές δυνάμεις ανάλογα με το εκάστοτε ιδεολογικό υπόβαθρο. Η περίπτωση του ηφαιστείου της Σαντορίνης ίσως μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση του τρόπου καταγραφής παρόμοιων γεγονότων.

Λίγο πριν από τα μέσα της 2ης χιλιετίας π. Χ. συνέβη η μεγάλη έκρηξη, η αρχαιότερη στον κόσμο που συνδέεται άμεσα με συγκεκριμένο πολιτισμό, δηλαδή τον πολιτισμό της Εποχής του Χαλκού στο Αιγαίο. Αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να έχει καταγραφεί βαθιά στη μνήμη των ανθρώπων της εποχής και ο απόηχός της να έχει διασωθεί σε αρχαίους μύθους. Ο θεμελιωτής της ελληνικής αρχαιολογίας Χρήστος Τσούντας υποστήριξε ότι σε ανθρώπους που συνήθιζαν «να βλέπουν παντού την ενέργειαν εμψύχων όντων», η έκρηξη του ηφαιστείου έχει αποτυπωθεί στον μύθο της Χίμαιρας. Ερμηνεύοντας τα τρία κεφάλια του τέρατος –λιονταρίσιο στον λαιμό, κατσικίσιο στη ράχη και φιδίσιο στην ουρά– ως αντιστοιχούντα στα τρία ανοίγματα της θηραϊκής καλντέρας, απ’ όπου ήσαν πιο εύκολα ορατές οι φλόγες της έκρηξης, υποστήριξε ότι το ραχιαίο κεφάλι, από το στόμα του οποίου εκτοξεύονταν φλόγες, αντιστοιχεί στον κεντρικό κρατήρα του ηφαιστείου που με κάθε παροξυσμό προκαλούσε αστραπές.

Ο μύθος της Χίμαιρας

Σύμφωνα με τον μύθο, τη Χίμαιρα εξόντωσε ο γιος του Ποσειδώνα Βελλεροφόντης πετώντας από πάνω της καβάλα στο άλογο του Ηλίου, τον Πήγασο. Από εκεί ψηλά εκτόξευσε μια μολυβένια μπάλα μέσα στο φλεγόμενο μεσαίο στόμα της Χίμαιρας. Το μολύβι έλιωσε από τις φλόγες και, ως πυρακτωμένη λάβα, κατέκαψε τα σωθικά του τέρατος που φώλιαζε μέσα στη θάλασσα της καλντέρας κι έτσι έσβησε και το ηφαίστειο.

Την εντολή για τον φόνο της Χίμαιρας είχε δώσει ο βασιλιάς της Λυκίας Ιοβάτης, με την ελπίδα ότι έτσι θα εξοντωνόταν ο ίδιος ο Βελλεροφόντης. Στην επιμονή του Ιοβάτη να θανατώσει τον ήρωα κατά την επιστροφή του, η απάντηση του Ποσειδώνα ήταν να κατακλύσει τις πεδιάδες της Λυκίας στέλνοντας πελώρια κύματα πίσω από τον Βελλεροφόντη, καθώς αυτός προχωρούσε προς το παλάτι του βασιλιά. Ο ήρωας, ενδίδοντας στις εκκλήσεις των γυναικών, αποφάσισε να διακόψει τον δρόμο του και να γυρίσει πίσω. Ετσι, τα κύματα που τον ακολουθούσαν αποσύρθηκαν κι αυτά. Σύμφωνα με τον σεισμολόγο Α. Γαλανόπουλο, τόσο τα κύματα αυτά όσο και ο κατακλυσμός του Δευκαλίωνος αποτελούν μακρινή ανάμνηση των παλιρροϊκών κυμάτων (τσουνάμι) που γεννήθηκαν με τη δημιουργία της θηραϊκής καλντέρας.

Ο μύθος του Τάλω

Με την προϊστορική έκρηξη του θηραϊκού ηφαιστείου έχει σχετιστεί και ο μύθος του Τάλω, του μπρούντζινου γίγαντα που ο Ηφαιστος είχε δωρίσει στον Μίνωα για να προστατεύει την Κρήτη, εκτοξεύοντας βράχους εναντίον αυτών που τυχόν την απειλούσαν. Κατά μιαν άποψη, ο Τάλως ήταν το νησί της Θήρας που προστάτευε την Κρήτη από βόρειες απειλές. Το σώμα του από άθραυστο μπρούντζο ταυτίζεται με τα τοιχώματα της νεωστί δημιουργημένης καλντέρας, ενώ στους βράχους που εκτόξευε, μπορούν να αναγνωριστούν οι μύδροι του ηφαιστείου. Τον Τάλω εξόντωσαν οι Αργοναύτες πλέοντας από τη Λιβύη. Αφαίρεσαν από τη φτέρνα του το καρφί που έφραζε τη μοναδική του φλέβα αφήνοντας έτσι να χυθεί το ιχώρ που τον κρατούσε ζωντανό. Στην κατάρρευση του Τάλω πιστεύεται ότι απηχείται η κατάπαυση της έκρηξης του θηραϊκού ηφαιστείου, αφού είχαν ήδη εκλυθεί τεράστιες ποσότητες υλικών.

Μετά τον φόνο του Τάλω, οι Αργοναύτες πλέοντας βορειότερα βρέθηκαν κάτω από ένα παχύ σύννεφο που σκοτείνιασε ξαφνικά τον ουρανό, κρύβοντας τη Σελήνη και τα άστρα. Για να τους σώσει ο Απόλλων δημιούργησε το νησί της Ανάφης, ενώ ένας από αυτούς, ο Εύφημος, έριξε στη θάλασσα τον βώλο χώματος που του είχε χαρίσει ο Τρίτων στη Λιβύη. Από τον βώλο αυτό προέκυψε η Καλλίστη, η μετέπειτα Θήρα. Και στο μύθο αυτό αναγνωρίζεται σχέση με τη θηραϊκή έκρηξη: στο ξαφνικό σκοτείνιασμα του ουρανού απηχείται το νέφος που προκλήθηκε από τις τεράστιες ποσότητες τέφρας, ενώ η Καλλίστη ταυτίζεται με το ένα από τα τρία νησιά που προέκυψαν μετά τον κατακερματισμό του αρχικού.

Τα φαινόμενα της ηφαιστειακής έκρηξης της Θήρας πιστεύεται ότι απηχούνται και στον μύθο του Φαέθωνος. Ο Δίας κατακεραύνωσε τον γιο του Ηλιου για την απερισκεψία του να οδηγήσει το άρμα του πατέρα του και, χάνοντας τον έλεγχο των αφηνιασμένων αλόγων, να προκαλέσει μεγάλες καταστροφές στη γη με τις απότομες αυξομειώσεις της θερμοκρασίας. Ο μύθος, όμως, που φαίνεται να τεκμηριώνεται και με αρχαιολογικά ευρήματα είναι αυτός των Τελχίνων.

Ο μύθος των Τελχίνων

Γόνοι της Θαλάσσης με σκυλίσιο κεφάλι, οι Τελχίνες είχαν γεννηθεί στη Ρόδο. Εξαίρετοι μεταλλουργοί, είχαν κατασκευάσει το οδοντωτό δρεπάνι με το οποίο ο Κρόνος ευνούχισε τον πατέρα του Ουρανό και αργότερα την τρίαινα του Ποσειδώνα, του οποίου την ανατροφή η μητέρα του Ρέα τους είχε εμπιστευθεί. Βοηθούσαν την Αρτέμιδα στο κυνήγι, ενώ με τις μαγικές ικανότητες που διέθεταν, παρενέβαιναν στον καιρό, προκαλώντας μαγικές ομίχλες και καταστρέφοντας τις γεωργικές καλλιέργειες με θειάφι και δηλητηριώδες νερό της Στυγός. Για τις παρεμβάσεις τους αυτές ο Ζευς αποφάσισε να τους εξολοθρεύσει κατακλύζοντας το νησί τους. Δεν τα κατάφερε όμως γιατί αυτοί, ειδοποιημένοι από την Αρτέμιδα, εγκατέλειψαν τη Ρόδο πριν από τον κατακλυσμό.

Ηφαιστειολογικές, γεωλογικές και αρχαιολογικές έρευνες έχουν δώσει στοιχεία που φαίνεται να βεβαιώνουν ότι όντως απηχείται η έκρηξη του θηραϊκού ηφαιστείου στον μύθο των Τελχίνων. Οι μεγάλες ποσότητες τέφρας που εκτοξεύθηκαν στην ατμόσφαιρα μεταφέρθηκαν από τους ανέμους προς τα ανατολικά, καλύπτοντας μια τεράστια περιοχή εκτεινόμενη από την ανατολική Κρήτη μέχρι και τη Μαύρη Θάλασσα. Σημαντικές είναι και οι ποσότητες τέφρας που η αρχαιολογική σκαπάνη έχει εντοπίσει επάνω στα ερείπια πόλεων, σύγχρονων με την προϊστορική πόλη στο Ακρωτήρι της Σαντορίνης, στη Ρόδο και στην Κω. Συνεπώς, οι ανεξήγητες (μαγικές) ομίχλες και η βροχή ανάμεικτη με θειάφι, με το οποίο οι Τελχίνες κατέστρεφαν τις καλλιέργειες δεν απέχουν από τα παρεπόμενα της ηφαιστειακής έκρηξης. Ο δε κατακλυσμός, με τον οποίο ο Δίας προσπάθησε να εξοντώσει τους Τελχίνες, φαίνεται να απηχεί τα μεγάλα παλιρροϊκά κύματα που δημιουργήθηκαν με τον σχηματισμό της θηραϊκής καλντέρας, οπότε είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία της έκρηξης.

Βεβαίως, όσα διατυπώθηκαν παραπάνω, δεν είναι παρά ερμηνείες των αντίστοιχων μύθων. Δεδομένου όμως ότι τα αρχαιολογικά ευρήματα αποτελούν καταγραφές συγκεκριμένων γεγονότων, είναι ενδεχόμενο τα γεγονότα αυτά να απηχούνται στους μύθους με τη μορφή που είδαμε.

* Ο κ. Χρ. Γ. Ντούμας είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Πως το ηφαίστειο της Σαντορίνης

άλλαξε τον κόσμο

Ο παγκόσμιος χάρτης ίσως να ήταν διαφορετικός σήμερα αν το ηφαίστειο της Σαντορίνης δεν είχε εκραγεί πριν από 3.500 χρόνια, προκαλώντας μία έκρηξη που οι γεωλόγοι θεωρούν ως την ισχυρότερη που συνέβη ποτέ στα χρονικά.

Το ηφαίστειο της Θήρας δεν δημιούργησε απλά μία τεράστια τρύπα στο νησί της Σαντορίνης, αλλά άλλαξε ριζικά το ρου της ιστορίας της αρχαίας Μεσογείου, όπως ένα τραίνο αλλάζει ράγιες και κατευθύνεται προς μία εντελώς νέα κατεύθυνση.

Ο μινωικός πολιτισμός, ο κυρίαρχος πολιτισμός της Μεσογείου εκείνη την εποχή, κατέρρευσε ως αποτέλεσμα της έκρηξης αυτής, σύμφωνα με τους ιστορικούς, αλλάζοντας οριστικά το πολιτικό τοπίο του αρχαίου κόσμου. Οι περιβαλλοντικές αλλαγές που συντελέστηκαν έγιναν αισθητές σε ολόκληρη την υφήλιο, φτάνοντας ακόμα και στην Κίνα και ενδεχομένως στη Βόρεια Αμερική και την Ανταρκτική.

Με την επική, όμως, καταστροφή συνδέονται και ο θρύλος της Ατλαντίδας και η ιστορία των Βιβλικών Πληγών με την επακόλουθη έξοδο από την Αίγυπτο.

 ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗΣ ΘΗΡΑΣ

Ιστορικοί και αρχαιολόγοι εμφανίζονται προβληματισμένοι ως προς την ημερομηνία που εξεράγη το ηφαίστειο της Θήρας, με πιθανή χρονολογία κάπου μεταξύ 1645 και 1500 π.Χ. Από διάφορες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στις στάχτες που απέμειναν στο βυθό της θάλασσας, βρέθηκε πως όταν εξεράγη το ηφαίστειο, η έκρηξη που προκλήθηκε ήταν η ισχυρότερη που συνέβη ποτέ στα χρονικά της ανθρωπότητας.

Δεν υπάρχει καμία μαρτυρία για το τι πραγματικά συνέβη εκείνη την ημέρα, αλλά οι επιστήμονες είναι σε θέση να κάνουν σύγκριση από τις αναλυτικές καταγραφές της έκρηξης του διάσημου ηφαιστείου Κρακατόα, στην Ινδονησία, το 1883.

Η ισχυρότατη έκρηξη του Κρακατόα σκότωσε πάνω από 40.000 ανθρώπους μέσα σε διάστημα μόλις λίγων ωρών, προκάλεσε γιγάντια τσουνάμι ύψους 12 μέτρων, εκτίναξε λάβα σε διάφορα μέρη της Ασίας, προκάλεσε πτώση της θερμοκρασίας σε ολόκληρη την υφήλιο και δημιούργησε περίεργα χρωματιστά ηλιοβασιλέματα για 3 χρόνια. Μαρτυρίες λένε πως η έκρηξη ακούστηκε σε απόσταση 3.000 μιλίων.

Η έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας ήταν τέσσερις με πέντε φορές ισχυρότερη από αυτή του Κρακατόα σύμφωνα με τους γεωλόγους, ενώ η ενέργεια της αντιστοιχεί με την ταυτόχρονη έκρηξη εκατοντάδων ατομικών βομβών σε κλάσματα του δευτερολέπτου.

Το γεγονός ότι δεν βρέθηκε κανένα πολύτιμο στοιχείο που να βοηθάει στη μελέτη του ηφαιστείου, όπως μέταλλα ή ακόμα και ανθρώπινα απομεινάρια, υποδηλώνει πως οι κάτοικοι της Σαντορίνης είχαν προβλέψει την έκρηξη και είχαν εκκενώσει το νησί. Δυστυχώς, όμως, ο μινωικός πολιτισμός δεν είχε την ίδια τύχη.

Με βάση του το γειτονικό νησί της Κρήτης, ο ισχυρός τότε μινωικός πολιτισμός παρήκμασε ξαφνικά μετά την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας. Σύμφωνα με τους ιστορικούς, τα τσουνάμι που προκλήθηκαν καταπόντισαν τον ναυτικό του στόλο και τα παράκτια χωριά. Η πτώση της θερμοκρασίας που προκλήθηκε εξαιτίας των τεράστιων ποσοτήτων διοξειδίου του θείου που απελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρα, οδήγησε σε ψύχος για πολλά χρόνια και βροχές κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, καταστρέφοντας τις καλλιέργειες. Ο θανάσιμος συνδυασμός έπληξε κάθε ισχυρό Μινωικό οχυρό σε διάστημα μικρότερο των 50 χρόνων.

Σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, η ειρηνική και αποτελεσματική κυριαρχία τους έδωσε τη θέση της στο εμπόλεμο σύστημα πόλης-κράτους της Αρχαίας Ελλάδας, που κυριάρχησε πλέον στη Μεσόγειο, ενώ το Αιγαίο απετέλεσε θεμέλιο λίθο για την ιστορία της Ευρώπης.

Το ηφαίστειο της Θήρας δεν άλλαξε απλά την πολιτιστική ιστορία της Ευρώπης αλλά έδωσε το έναυσμα και σε πολλούς τυχοδιώκτες και επίδοξους κυνηγούς θησαυρών να κυνηγήσουν την τύχη τους.

Όταν ο Έλληνας φιλόσοφος Πλάτωνας περιέγραφε τη χαμένη πόλη της Ατλαντίδας σχεδόν μία χιλιετία μετά την έκρηξη του ηφαιστείου, ίσως είχε ως αναφορά τις λαογραφικές παραδόσεις της Θήρας που πέρασαν από γενιά σε γενιά και διογκώθηκαν με το πέρασμα των χρόνων , όπως συμβαίνει και με το χαλασμένο τηλέφωνο.

Η έκρηξη συνδέθηκε, όμως, και με τη Βιβλική ιστορία του Μωυσή και την έξοδο από την Αίγυπτο. Οι επιπτώσεις από την έκρηξη του ηφαιστείου θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν πολλές από τις Πληγές που περιγράφονται στην Παλαιά Διαθήκη, συμπεριλαμβανομένων των ημερών σκότους και της μόλυνσης των ποταμών.

ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ ΚΑΙ ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ

Η αρχαία λάβα «γέννησε» την Ατλαντίδα

Σε συνέχεια των παραπάνω παρουσιάζουμε και ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Έθνος στις 15.10.2009 σχετικά με ευρήματα στο λιμάνι της Καισάρειας που φανερώνουν την επίδραση που είχε η έκρηξη του ηφαιστείου ακόμα και στις πιο μακρά από την Θήρα περιοχές όπως είναι οι Μεσογειακές ακτές της Ασίας. Τα ευρήματα αυτά, κατά την Ισραηλινή γεωλόγο, συνδέουν, για μια ακόμη φορά την Σαντορίνη με την Ατλαντίδα.

Ισραηλινή γεωλόγος εξηγεί πώς η μεγάλη έκρηξη ήταν η πηγή του μύθου για τη χαμένη πολιτεία

Η Ατλαντίδα παραμένει ένας μύθος, ωστόσο δεν παύει να εμπνέει όχι μονάχα τους φιλοσόφους (όπως ο εμπνευστής της, Πλάτων) και τους καλλιτέχνες, αλλά ακόμη και τους επιστήμονες.

Μία νέα λογικοφανή εξήγηση δίνει η Μπέβερλι Γκούντμαν, γεωλόγος από το Ισραήλ, ισχυριζόμενη πως η έκρηξη του ηφαιστείου στην αρχαία Θήρα περί το 1613 π.Χ. ήταν η πηγή του μύθου για τη χαμένη πολιτεία.

Μπορεί να έχει ακουστεί ξανά η συγκεκριμένη θεωρία, αυτή τη φορά, ωστόσο, στηρίζεται σε -απρόβλεπτα, όπως λέει η ίδια- ευρήματα από τη Θήρα: φερτές ύλες και καρπούς, οι οποίοι έφτασαν εκεί με το μεγάλο τσουνάμι που ακολούθησε τον σεισμό.

  ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗΣ ΘΗΡΑΣ

Η κ. Γκούντμαν τα εντόπισε ενώ διερευνούσε το αρχαίο λιμάνι της Καισάρειας, στις ακτές του Ισραήλ, αρκετές εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τη Σαντορίνη.

Οι αποθέσεις, πάχους περίπου πέντε εκατοστών, ταιριάζουν απολύτως με τον χρόνο στον οποίο τοποθετείται η μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου.

Ο συγκεκριμένος χώρος έχει χτυπηθεί ακόμη δύο φορές από τσουνάμι, μία στα ρωμαϊκά και μία στα βυζαντινά χρόνια. Αυτό μελετούσε η ερευνήτρια, όταν διαπίστωσε πως υπήρχε και άλλη απόθεση, με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Ακόμη και τότε, δεν πίστευε πως θα εύρισκε υλικό από τη Θήρα. Όταν οι πυρήνες των καρπών μελετήθηκαν, έδωσαν το εντυπωσιακό αποτέλεσμα.

Οι μελετητές, ανάμεσά τους και η κ. Γκούντμαν, συμφωνούν ότι το τσουνάμι επέφερε τρομακτικές καταστροφές μετά την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας. «Ανήκει στα θέματα προς διερεύνηση το ότι σε όλες τις ακτές της ανατολικής Μεσογείου όπου υπολογίζουμε πως έφτασαν τα κύματα από το τσουνάμι, δεν υπάρχουν αρχαιολογικές θέσεις εκείνης της εποχής. Η οι αρχαιολόγοι δεν κατάφεραν να τις εντοπίσουν, ή το τσουνάμι είχε τεράστιες επιπτώσεις» σημειώνει η γεωλόγος.

 ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗΣ ΘΗΡΑΣ

Είτε το γεγονός αποτελεί «μια κλωστή από το υφαντό της Ατλαντίδας» είτε όχι, αποτελεί δεδομένο πως οι λαοί της περιοχής εκείνη την εποχή είχαν πολλές παραθαλάσσιες πόλεις και πολίσματα τα οποία ζούσαν από ένα ευρύ δίκτυο εμπορίου.

Επομένως, λογικό είναι η καταστροφή ευρέος τμήματος αυτού του δικτύου, να προκάλεσε προβλήματα στο βιοτικό επίπεδο των κατοίκων, στα αγαθά, στις οικονομικές αξίες, άρα και στη δύναμη των συγκεκριμένων οικισμών.

Αγγελική Κώττη

Πηγές:

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_1_20/09/2009_329701

http://www.metafysiko.gr/forum/showthread.php?t=3623

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11386&subid=2&pubid=7026880

Το διαβάσαμε εδώ:

http://boraeinai.blogspot.com/2009/10/blog-post_09.html

 

https://boraeinai.blogspot.com/2009/10/blog-post_20.html