Μίχαελ Μάρτενς: Η τρόικα έβλεπε μόνο τα Excel

 

Μίχαελ Μάρτενς: Η τρόικα έβλεπε μόνο τα Excel

 

Γράφει ο TΑΣΟΣ ΤΕΛΛΟΓΛΟΥ

Το ραντεβού με τον Μίχαελ Μάρτενς, τον ανταποκριτή της Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) δεν δίνεται στο Κολωνάκι ή πέριξ του Συντάγματος. «Το αγαπημένο μου στέκι είναι στην πλατεία Κάνιγγος, πάμε εκεί;», είπε στο τηλέφωνο. Και πήγαμε. Γνωριζόμαστε πολλά χρόνια, από το 2004, όταν άρχισε να καλύπτει την Ελλάδα και τη Σερβία από το Βελιγράδι. Στα 45 του χρόνια και έπειτα από 25 χρόνια δουλειάς, παραμένει ένας άνθρωπος με περιέργεια. «Είναι ωραίο να έχεις ακόμα περιέργεια και να πληρώνεσαι γι’ αυτό». Ο Μάρτενς λατρεύει αυτή τη νοτιοανατολική γωνιά της Ευρώπης –όχι μόνο την Ελλάδα– και στον λογαριασμό του στο τουίτερ υπογράφει ως Αντριτς, από το όνομα του Γιουγκοσλάβου λογοτέχνη και διπλωμάτη που πήρε το Νομπέλ Λογοτεχνίας το 1961.

 

– Ποια είναι η διαφορά μεταξύ των χωρών των δυτικών Βαλκανίων και της Ελλάδας;

 

– Τώρα έκανα τον γύρο της Βόρειας Μακεδονίας με το αυτοκίνητο και σε τέσσερις μέρες είχα πάει σε κάθε γωνιά της χώρας. Αλλά ακόμα και αυτή η μικρή χώρα έχει μια τεράστια ποικιλία. Όταν είσαι στην αγορά του Κουμάνοβο νομίζεις ότι είσαι στο Αφγανιστάν. Όταν είσαι στο κέντρο της Στρούμιτσα νομίζεις ότι είσαι σε μια βουλγαρική πόλη. Αυτή την ποικιλία δεν την έχω συναντήσει στην Ελλάδα. Έχεις τη Ροδόπη, αλλά ο πληθυσμός της χώρας είναι πολύ πιο ομοιογενής.

 

– Το πρώτο σου ρεπορτάζ στην Ελλάδα;

 

– Το πρώτο που θυμάμαι ήταν το εξής: Είχα μια λίστα με τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών. Σε ένα μικρό νησί της Δωδεκανήσου, ίσως το πιο μικρό, είχε πάρει 33% το ΚΚΕ, όχι ένα αριστερό κόμμα αλλά ένα μετασταλινικό κόμμα. Πήρα την εφημερίδα και μου είπαν «Κάντε το». Ήταν χειμώνας και δεν υπήρχε ακτοπλοϊκή σύνδεση με το νησί. Έφτασα πρωί στην Πάτμο, ήταν Φλεβάρης, έκανε διαβολεμένο κρύο, το νησί ήταν άδειο και μόνο μερικοί Πακιστανοί φύλαγαν τα άδεια σπίτια. Από εκεί πήρα τη βάρκα του ταχυδρομείου και πήγα στους Αρκιούς. Στη βάρκα ήταν ο βαρκάρης και μία ακόμα γυναίκα. Κρύωνα όσο ποτέ – όποιος λέει ότι δεν κρυώνει κανείς τον χειμώνα στην Ελλάδα δεν ξέρει απλά τη χώρα. Όταν έφτασα στο μεγαλύτερο νησί βρήκα ένα ξενοδοχείο και έναν τρόπο να πάω στο μικρότερο, το Μαράθι. Φτάνω εκεί, ήταν σαν την Ελλάδα σε κλισέ, σε ένα ωραίο κλισέ. Ένα σπιτάκι, ο καθαρός ουρανός και η θάλασσα. Και ένας γενειοφόρος κάθεται εκεί μπροστά στην ταβέρνα και καπνίζει. Μιλάμε αγγλικά επί ώρα. Μιλάμε και πίνουμε. Πίνουμε ούζο στις 10 το πρωί – και τι δεν δίνει κανείς για μια καλή ιστορία. Κάποια στιγμή σηκώνομαι, αντιλαμβάνομαι πόσο έχω πιει και λέω μέσα μου «και τώρα πρέπει να του μιλήσεις για το θέμα». Και του λέω, έχω μια ερώτηση για τις εκλογές: Ψηφίσατε 33% ΚΚΕ.

 

Πώς έγινε αυτό; «Εγώ ψήφισα ΚΚΕ, οι δύο αδελφές μου ψήφισαν ΠΑΣΟΚ». Υπήρχαν τρεις ψηφοφόροι όλοι και όλοι και αυτός ήθελε να διαμαρτυρηθεί επειδή το ΠΑΣΟΚ δεν επιδοτούσε το πετρέλαιο, όπως έκανε μέχρι τότε. «Τον χειμώνα ζούμε τρεις εδώ».

 

Επισημανση

 

Ο Μάρτενς επισημαίνει ότι η νησιωτικότητα της χώρας ήταν κάτι που θα έπρεπε να απασχολήσει και την τρόικα όταν ζητούσε μέτρα. «Η ζωή στη χώρα δεν μπορεί να απεικονιστεί μόνο σε πίνακες Excel».

 

«Έχω πάρει δύο συνεντεύξεις από τον Καραμανλή. Στη δεύτερη –ήταν από τις πιο ενδιαφέρουσες εμπειρίες της ζωής μου– είχε συμφωνηθεί να εγκρίνει το κείμενο, κάτι με το οποίο δεν έχω πρόβλημα, έχω ζήσει συχνά καταστάσεις που αλλάζουν τις απαντήσεις τους, αλλά σε αυτή την περίπτωση ήθελαν να μου διαγράψουν μία ερώτηση. Η ερώτησή μου αφορούσε τη μακεδονική μειονότητα στη Βόρειο Ελλάδα, αν και σήμερα δεν θα την έλεγα έτσι, θα την έλεγα “σλαβόφωνη μειονότητα στη Φλώρινα”. Τότε το διατύπωνα πιο απόλυτα επειδή δεν είχα τις γνώσεις, αλλά θα μπορούσε να αλλάξει την απάντησή του λέγοντας ότι δεν υπάρχει αυτή η μειονότητα και όχι να επιχειρεί να αφαιρέσει ολόκληρη την ερώτηση».

 

«Στις βαλκανικές χώρες όποιος κερδίζει τις εκλογές κερδίζει και το κράτος, καταλαμβάνει το κράτος», λέει ο Μίχαελ Μάρτενς.

 

Έπειτα ο Μάρτενς άρχισε να εργάζεται και να στέλνει ανταποκρίσεις από την Κωνσταντινούπολη.

 

«Είμαι ένας εύκολος άνθρωπος, αλλά η Κωνσταντινούπολη δεν είναι εύκολη πόλη. Είναι καλή για κάποιον που πηγαίνει για μία εβδομάδα και απολαμβάνει αυτό το θέατρο του κόσμου και στη συνέχεια γυρίζει στις δικές του συνθήκες, όπου επικρατεί η τάξη».

 

Ο Μάρτενς δεν κατάφερε να μάθει τουρκικά, καθώς εκείνη την περίοδο έγραφε το βιβλίο του για έναν Γερμανό στρατιώτη που τουφεκίστηκε στο Κραγκούγιεβατς της Γιουγκοσλαβίας επειδή αρνήθηκε να πάρει μέρος σε αντίποινα κατά του πληθυσμού.

 

Ο «καλός Γερμανός»

 

«Κάτι που δεν ισχύει, καθώς είχε πεθάνει την προηγούμενη μέρα, αλλά ο θρύλος, και μάλιστα από τα σερβικά στόματα, ήθελε κάτι διαφορετικό: Ήταν ότι αρνήθηκε να πυροβολήσει. Ένας ίδιος θρύλος υπάρχει και στα Καλάβρυτα».

 

Εκτός από τα Καλάβρυτα υπάρχει επίσης ένας αντίστοιχος μύθος και στην Πολωνία, «σαν να έχουν οι άνθρωποι κάποιον λόγο να ανακαλύπτουν έναν καλό Γερμανό».

 

Ο Μίχαελ Μάρτενς φεύγοντας από την Κωνσταντινούπολη το 2015 άρχισε να δουλεύει από την Αθήνα, καλύπτοντας τα Βαλκάνια και την Τουρκία.

 

Η γλώσσα

 

«Μου πήρε χρόνια για να αντιληφθώ γιατί τα συναισθήματα στις βαλκανικές χώρες οξύνονται τόσο πολύ κατά τη διάρκεια ενός προεκλογικού αγώνα. Το αντιλήφθηκα όταν κατάλαβα ότι εκτός από τις εκλογές, κερδίζεις και το κράτος, καταλαμβάνεις το κράτος, σου ανήκουν πολύ περισσότερα πράγματα από τη διαχείριση της κυβέρνησης... Η πρώτη εκλογική αναμέτρηση που κάλυψα στην Ελλάδα ήταν τον Μάρτιο του 2004 που κατέληξε με τη νίκη της Νέας Δημοκρατίας. Έχω δουλέψει σε χώρες που μιλώ τη γλώσσα και σε άλλες που δεν τη μιλούσα. Η διαφορά είναι γιγαντιαία. Αν έχεις έξυπνους συναδέλφους, όπως στην Αθήνα όπου γνωρίζω πολλούς από εσάς, μπορώ να σας τηλεφωνήσω... Αλλά υπάρχει πάντα η γέφυρα της γλώσσας που δεν είμαι σε θέση να διασχίσω μόνος. Πρέπει να τη διασχίσει και κάποιος άλλος για εμένα».

Προτιμώ τον λαϊκισμό του Tσίπρα από εκείνον του Σαλβίνι

 

 

Ο Μάρτενς έγινε διάσημος στη χώρα μας όταν ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας διέκοψε μια συνέντευξη που του παραχωρούσε πριν από τις εκλογές του 2012, διότι είχε θεωρήσει τις ερωτήσεις του ανάρμοστες. Το περιστατικό περιγράφεται και στο λήμμα της Wilkipedia γι’ αυτόν.

 

– Aυτό μοιάζει με την ιστορία με τον Καραμανλή που περιέγραψες πριν. Κάτι λέει για τη νοοτροπία;

 

– Δεν νομίζω. Κάνω συνεντεύξεις με κριτικές ερωτήσεις. Αλλά αυτή ήταν η συνέντευξη με τις πιο κριτικές ερωτήσεις στη ζωή μου. Μπήκα μέσα με την ιδέα, ας δούμε τι λέει για όλα τα προβλήματα που τον «πονάνε». Μπόρεσα να κάνω μόλις πέντε από τις 21 ερωτήσεις. Νομίζω ότι αυτός και οι άνθρωποί του ήταν τότε τελείως ερασιτέχνες, δεν γνώριζαν πώς λειτουργεί ο κόσμος έξω από την Αθήνα. Με είχαν πάρει μετά τη συνέντευξη για να με ρωτήσουν με ποιον είχα μιλήσει για να ετοιμάσω τις ερωτήσεις... Τέτοια πράγματα δεν με είχαν ρωτήσει ούτε στο Καζαχστάν όταν μιλούσα με κάποιον σουλτάνο. Μάθανε όμως πολύ γρήγορα. Πριν από λίγο καιρό δημοσιεύθηκαν οι συνομιλίες Μπλερ - Κλίντον. Εκεί ο Μπλερ ρωτάει τον Κλίντον: «Τι διακρίνει έναν πολιτικό;». «Ξέρεις, Τόνι», του λέει ο Κλίντον, «όποιος μένει περισσότερο καιρό στην εξουσία, μπορεί να κάνει κάτι περισσότερο από τους άλλους». Ο Τσίπρας δεν έμαθε μόνο αγγλικά, έμαθε τον κόσμο.

 

– Ήταν όμως ο πρώτος αρχηγός κυβέρνησης που επιχείρησε κάτι διαφορετικό: Τον λαϊκισμό...

 

– Προτιμώ τον λαϊκισμό του Tσίπρα από εκείνον του Σαλβίνι, ο δικός του δεν ήταν αντιευρωπαϊκός όπως του Σαλβίνι, καθώς δεν στράφηκε εναντίον των θεμελίων της Ε.Ε.

 

– Αυτά που έγραφε η εφημερίδα σου στην αρχή των μνημονίων δεν σε ενοχλούσαν;

 

– Πρέπει να είμαι προσεκτικός σε αυτή την ερώτηση. Η δομή μας δεν είναι μονολιθική. Έχουμε τρεις διευθυντές που είναι ισότιμοι (πολιτική, οικονομία, πολιτισμός). Ουδείς έχει εξουσία πάνω στον άλλο. Οι συνάδελφοί μου της οικονομίας ήταν υπέρ του Grexit. Πιστεύουν στον οικονομικό φιλελευθερισμό του Ordoliberalism (κοινωνικός φιλελευθερισμός). Στον πολιτισμό, ο Χάμπερμας έβριζε την τρόικα την ίδια μέρα που οι συνάδελφοι της οικονομίας έγραφαν ότι η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ είναι η μόνη λύση. Και υπάρχουμε και εμείς που πιστεύουμε ότι όλα τα προβλήματα έχουν και πολιτική διάσταση, δεν είναι μόνο τα excel.

 

Το βράδυ των εκλογών, όταν η Εναλλακτική για τη Γερμανία κατάφερε και μπήκε για πρώτη φορά στο Κοινοβούλιο, ο Μάρτενς καθόταν δίπλα σε μια κοινή μας φίλη και τότε σύμβουλο του Αλέξη Τσίπρα. Όταν εμφανίστηκε το πρώτο exit poll, του είπε: «Καλώς ήρθατε Μίχαελ στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Τώρα τους έχετε και εσείς στη Βουλή σας…».

 

Ο Μίχαελ Μάρτενς θα συνεχίζει να γράφει για τη FAZ από το εξωτερικό. Από την 1η Ιανουαρίου 2019 δουλεύει από τη Βιέννη.

 

Η συνάντηση

 

Σε αντίθεση με τους άλλους ανταποκριτές στην Αθήνα, ο Μίχαελ Μάρτενς δεν συχναζε στο Σύνταγμα ή στο Κολωνάκι. Επιλέγει να φάμε σε μια ταβέρνα η οποία βρίσκεται μέσα σε μια στοά, μακριά από τα στέκια των πολιτικών και των διπλωματών. Πρόκειται για την ταβέρνα «Η Κρήτη» στην πλατεία Κάνιγγος, που είναι το δικό του «καταφύγιο». Ντολμαδάκια, παντζάρια, μπαρμπούνια και ένα φαγκρί μας έφερε ο Κώστας, που έζησε χρόνια στη Φρανκφούρτη. Εκεί έχει ακόμα συγγενείς και φίλους. Συνοδεύσαμε το γεύμα με άσπρο κρασί.  

 

 

Oι σταθμοί του

 

1973

Γεννιέται στο Αμβούργο.

 

1997

Δουλεύει στην Κεντρική Ασία (Κιργιζιστάν) ως freelance δημοσιογράφος, καλύπτοντας το Πακιστάν και το Αφγανιστάν.

 

1998

Ζει και δουλεύει στην Ουκρανία. Εκδίδει βιβλίο μαζί με τον Γκίντερ Γκρας.

 

1998

Μετακινείται στην Αγία Πετρούπολη, όπου καλύπτει θέματα σχετικά με την άνοδο του Πούτιν.

 

2001

Προσλαμβάνεται στη FAZ και καλύπτει τον πόλεμο στο Αγφανιστάν.

 

2002

Γίνεται ανταποκριτής της εφημερίδας στα Βαλκάνια με έδρα το Βελιγράδι.

 

2009

Εγκαθίσταται στην Τουρκία και καλύπτει όσα συμβαίνουν στη χώρα, αλλά και στα Βαλκάνια.

 

2015

Αναγκάζεται να φύγει από την Τουρκία. Έκτοτε ζουσε στην Αθήνα και στο Βελιγράδι. 

 

2019

Από την 1η Ιανουαρίου 2019 στέλνει ανταποκρίσεις από τη Βιέννη για τη FAZ.

Καθημερινή

http://www.kathimerini.gr/1000376/gallery/proswpa/geyma-me-thn-k/mixael-martens-h-troika-evlepe-mono-ta-excel

Φρανσουάζ Λοριού (RFI) : Η εξέλιξη του διεθνούς ραδιοφώνου

Το μέλλον του διεθνούς ραδιοφώνου

Μιλάει η Φρανσουάζ Λοριού υπεύθυνη του Radio France Internationale

Πριν από την καθιέρωση της δορυφορικής TV και του ίντερνετ, όποιος ήθελε να ακούσει τι λέγεται και μεταδίδεται σε άλλους τόπους έπρεπε να βάλει τη βελόνα του ραδιοφώνου του στην μπάντα των βραχέων και να αναζητήσει τα διεθνή προγράμματα μεγαλύτερων ή μικρότερων χωρών. Στα βραχέα κατέφευγαν λοιπόν οι πολύγλωσσοι, οι κοσμοπολίτες και κυρίως όσοι στερούνταν των ελευθεριών τους, ζούσαν σε εμπόλεμη κατάσταση κ.λπ. Έτσι, τα διεθνή ραδιοφωνικά προγράμματα εκτιμήθηκαν και από τους'Ελληνες, ιδίως κατά τη διάρκεια της Κατοχής και της επταετίας. Ένα από αυτά -τρίτο παγκοσμίως- είναι το Radio France Internationale (RFI), το διεθνές ραδιόφωνο της Γαλλίας. Για τις προοπτικές αυτού του είδους ραδιοφώνου και ειδικά του RFI, συζητάμε με την υπεύθυνη του σε θέματα ανάπτυξης και διεθνών συνεργασιών Φρανσουάζ Λοριού. Η κα Λοριού βρέθηκε στην Αθήνα για να συζητήσει με την ΕΡΤ την ανάπτυξη της συνεργασίας που έχει το RFI με τη "Φωνή της Ελλάδας", δηλαδή του 5ου προγράμματος της ΕΡΑ.


Με την ανάπτυξη της δορυφορικής Τν και του διαδικτύου, τα ραδιοφωνικά προγράμματα διεθνούς λήψης -όπως το Radio France Internationale- έχουν χάσει τη σημασία που είχαν στο παρελθόν. Πώς αντιμετωπίζει αυτή την εξέλιξη το RFI;

Η στρατηγική του RF1, τα τελευταία χρόνια, είναι να μπει σ" όλες τις νέες μορφές τηλεπικοινωνιών/επικοινωνίας. Έτσι, τα προγράμματα του δικτύου δεν ακούγονται μόνο από τα βραχέα, αλλά και από δίκτυα μεσαίων ή και FM μέσω δορυφορικής μετάδοσης. Επίσης, το RFI συμπεριλαμβάνεται στα ραδιοφωνικά προγράμματα που περιέχονται σε πολλά πακέτα καλωδιακής τηλεόρασης και είναι διαθέσιμο μέσω διαδικτύου και κινητής τηλεφωνίας. Ενισχύουμε, ακόμη, τις διεθνείς συνεργασίες μας με ραδιοφωνικούς φορείς άλλων χωρών. Μια τέτοια περίπτωση είναι και το 5ο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, "Η Φωνή της Ελλάδας", με το οποίο εξετάζουμε διεύρυνση της συνεργασίας, που έχουμε εδώ και χρόνια.

Στο παρελθόν, τα διεθνή ραδιόφωνα, όπως το RFI, το BBC, Η Φωνή της Αμερικής, το Ράδιο Μόσχα κλπ, όσο κι αν είχαν διεθνή ακτινοβολία, δεν έπαυαν να εξυπηρετούν την επίσημη προπαγάνδα των χωρών τους. Σήμερα ισχύει κάτι τέτοιο;

Τουλάχιστον για το RFI, που μπορώ να μιλήσω, εδώ και χρόνια δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Άλλωστε δεν ζούμε στην εποχή του Β' Παγκοσμίου ή του Ψυχρού Πολέμου, που έμπαινε θέμα προπαγάνδας. Βέβαια, ένα ραδιόφωνο, όπως το RFI, προβάλλει την οπτική της Γαλλίας για διάφορα διεθνή ζητήματα. Αυτό όμως σε συνθήκες δημοσιογραφικής ανεξαρτησίας και διοικητικής αυτονομίας. Σήμερα, το RFI έχει ενταχθεί στον ίδιο φορέα, στον οποίο ανήκει το τηλεοπτικό και διαδικτυακό κανάλι France 24, καθώς και το γαλλικό σκέλος του TV5.

Αναφέρατε ότι το RFI εισέρχεται σ’ όλα τα νέα μέσα, ενώ και η μετάδοση του μέσω ραδιοκυμάτων δεν περιορίζεται πλέον στα βραχέα κύματα. Όμως, κάποτε, μέρος του "δέους" που δημιουργούσε ένα διεθνές ραδιόφωνο, ήταν να ψάχνεις τη συχνότητα του στη "θάλασσα των βραχέων" και νά ακούς το χαρακτηριστικό του σήμα. Είναι το ίδιο να αποτελεί πλέον έναν από τους δεκάδες σταθμούς στην μπάντα των FM ή στο μενού μιας καλωδιακής σύνδεσης;

To RFI εξακολουθεί να χρησιμοποιεί την μπάντα των βραχέων για τις μεταδόσεις προς Αφρική. Όμως, όλοι πρέπει να προσαρμοζόμαστε. Έτσι, το RFI είναι διαθέσιμο στη συχνότητα των FM σε 125 χώρες μέσω δορυφορικής μετάδοσης και τοπικής αναμετάδοσης, καθώς και μέσω πολυάριθμων συνεργασιών με εθνικούς και τοπικούς σταθμούς. Και όπως είπα, έμφαση δίνεται στη "λήψη" μέσω διαδικτύου και κινητής τηλεφωνίας. Αυτές οι δύο τελευταίες μέθοδοι έχουν και τη μεγαλύτερη απήχηση στα νεότερα άτομα, που συνδέονται ολοένα και περισσότερο με το ραδιόφωνο μέσω Η/Υ και συσκευών όπως i-pod, κινητά κ.λπ.

Αυτές οι μέθοδοι έχουν αυξήσει ή έστω συγκρατήσει την ακροαματικότητα;

Γεγονός είναι ότι υπάρχει πτώση της ακροαματικότητας του κλασικού ραδιοφώνου σ' όλη την Ευρώπη. Αυτή η τάση αφορά και το RFI. Aπ' την άλλη, όμως, υπάρχουν οι εναλλακτικοί τρόποι παρακολούθησης του ραδιοφώνου, που είναι ανερχόμενοι, όπως το Web Radio, τα podcasting κ.λπ. Η παρακολούθηση από αυτά τα μέσα συνήθως δεν συνυπολογίζεται στην ακροαματικότητα. Π.Χ. το RFI έχει περίπου 36 εκατ. κλασικούς ακροατές και 4 εκατ. διαφορετικούς επισκέπτες τον μήνα στις ιστοσελίδες του.

Άλλο χαρακτηριστικό των διεθνών ραδιοφώνων ήταν η πολυγλωσσία, που βλέπουμε να συρρικνώνεται παντού. To BBC έκλεισε πολλά ξενόγλωσσα τμήματα καιτο RFI έχει μείνει πλέον με 12 γλώσσες μετάδοσης. Οι λόγοι γι' αυτήν τη μείωση είναι στρατηγικοί ή μόνον οικονομικοί;

Είναι κυρίως οικονομικοί, χωρίς να λείπουν και λόγοι στρατηγικής. Οι γεωπολιτικές και γεωοικονομικές πραγματικότητες αλλάζουν συνεχώς. Π.χ. σήμερα δεν έχει ιδιαίτερο νόημα ένα ραδιόφωνο από τη Γαλλία που απευθύνεται στους Γερμανούς στα γερμανικά. Όπως είπαμε και πριν, δεν είμαστε στην εποχή του Β' Παγκόσμιου Πολέμου, ούτε καν στην Ευρώπη του Τείχους. Απ' την άλλη, σε Αφρική, Ασία και Ν. Αμερική υπάρχουν ανερχόμενες δυνάμεις που ενδιαφέρουν ολοένα και περισσότερο. Έτσι, το RFI διαθέτει πλέον προγράμματα σε 12 γλώσσες (γαλλικά, αγγλικά, αραβικά, ισπανικά, ρωσικά, κινεζικά, περσικά, πορτο¬γαλικά, ρουμανικά, καμποτζιανά, βιετναμέζικα και τα αφρικανικά άουσα). Σ' ό,τι αφορά το περιεχόμενο, δίνεται έμφαση στην ειδησεογραφία, ιδιαιτέρως το πρωί και ανά ώρα, και μετά στις θεματικές εκπομπές για την οικονομία, την επιστήμη, το περιβάλλον, την υγεία, τον πολιτισμό. Υπάρχει επίσης και το RFI Musique, που μεταδίδει επιλεγμένη μουσική.

Η τηλεόραση στις περισσότερες ευρωπαϊκές και αναπτυγμένες χώρες θα είναι πλήρως ψηφιακή έως το 2012. Τι γίνεται, όμως, με το ψηφιακό ραδιόφωνο; Λίγα κράτη (πχ. Βρετανία και Γερμανία) έχουν κάνει κάποια βήματα, αλλά για την πλειονότητα των χωρών, η προοπτική του ψηφιακού ραδιοφώνου επίγειας μετάδοσης (DAB) παραμένει ασαφής. Ορισμένοι θέτουν χρονικό ορίζοντα το διάστημα 2018-2020, αλλά τίποτε δεν είναι σίγουρο...

Η ψηφιακή τεχνολογία δίνει οπωσδήποτε νέες δυνατότητες και στο ραδιόφωνο, όπως στην TV. Ωστόσο οι επενδύσεις που απαιτούνται για πλήρη ψηφιακή μετατροπή του ραδιοφώνου είναι μεγάλες, χωρίς να υπάρχει εύκολη ανταπόδοση όπως στην τηλεόραση. Έτσι, νομίζω ότι θα πάρει περισσότερο χρόνο η ψηφιοποίηση των ερτζιανών. Άλλωστε, μην ξεχνάμε ότι το ραδιόφωνο είναι ένα μέσο που βασίζεται στην αμεσότητα και την εγγύτητα πομπού-ακροατή. Κι αυτό δεν χρειάζεται πολύ υψηλή τεχνολογία...

Ποιο θα είναι το αυριανό ραδιόφωνο, δεδομένων των αλλαγών στην τεχνολογία και τις συνήθειες του κοινού;

Νομίζω ότι αυτό που θα δούμε να κυριαρχεί ολοένα και περισσότερο –και ιδίως μεταξύ των νέων- είναι ένα ραδιόφωνο που θα μπορεί να το ακούει κανείς όποτε θέλει, όπου θέλει και όπως θέλει. Που θα διαλέγει, δηλαδή, να ακούσει όταν τον βολεύει το α' ή β' πρόγραμμα, αλλά και από τη συσκευή που τον βολεύει. Κι αυτό θα γίνει κυρίως με την επέκταση του ραδιοφώνου στο διαδίκτυο και τη διάδοση διαφόρων νέων συσκευών (netbooks i-pod, PDA, κινητά) που χρησιμοποιούνται και για ραδιοακρόαση.

Ποιο είναι το RFI

To RF1 δημιουργήθηκε το 1931. Το 1975 απέκτησε τον οριστικό τίτλο Radio France Internationale. Είναι το τρίτο μεγαλύτερο ραδιόφωνο διεθνούς προσανατολισμού, μετά το BBC World Service και τη Φωνή της Αμερικής, ισοδύναμο με την Deutche Welle. Εκτός από τις μεταδόσεις στα βραχέα, διαθέτει πομπό μεσαίων στην Αγ. Πετρούπολη και σε 166 συχνότητες FM σε 74 χώρες.

Συνεργάζεται με 780 ραδιόφωνα σε 125 χώρες. Τις μεταδόσεις παρακολουθούν περίπου 25 εκατ. ακροατές σε Αφρική, 6 εκατ. σε Μ. Ανατολή και Β. Αφρική, 2,5 εκατ. σε Ν. Αμερική, 1 εκατ. σε Ασία/Ειρηνικό και περίπου 1 εκατ. στην Ευρώπη (εκτός Γαλλίας).

Την άνοιξη του 2009, κηρύχθηκε δίμηνη απεργία από το προσωπικό του RFI, που αντιδρούσε στο κλείσιμο τμημάτων και στις διοικητικές αλλαγές που προώθησε η κυβέρνηση Σαρκοζί. Σήμερα μοιάζει να έχει επανέλθει η ηρεμία μεταξύ των 1.036 εργαζομένων που έμειναν στο RFI, μαζί με μερικές δεκάδες συνεργάτες σε ξένες χώρες.

ΠΟΛΥΔΕΥΚΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
ΠΗΓΗ:
Περιοδικό «ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗ»
Τ.2082/2010

Sylvain Timsit : 10 στρατηγικές χειραγώγησης από τα ΜΜΕ

10 στρατηγικές χειραγώγησης από τα ΜΜΕ

Γράφει ο Sylvain Timsit

1.  Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ

Το θεμελιώδες στοιχείο του κοινωνικού ελέγχου είναι η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής που έγκειται στην εκτροπή της προσοχής του κοινού από τα σημαντικά προβλήματα και τις αποφασισμένες από τις οικονομικές και πολιτικές ελίτ αλλαγές μέσω της τεχνικής του κατακλυσμού συνεχόμενων αντιπερισπασμών και ασήμαντων πληροφοριών.

Η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής είναι επίσης απαραίτητη για να μην επιτρέψει στο κοινό να ενδιαφερθεί για απαραίτητες γνώσεις στους τομείς της επιστήμης, της οικονομίας, της ψυχολογίας, της νευροβιολογίας και της κυβερνητικής.

«Διατηρήστε την  προσοχή του κοινού αποσπασμένη, μακριά από τα αληθινά κοινωνικά προβλήματα, αιχμάλωτη θεμάτων που δεν έχουν καμία σημασία. Διατηρήστε το κοινό απασχολημένο, τόσο πολύ ώστε να μην έχει καθόλου χρόνο για να σκεφτεί - πίσω στο αγρόκτημα, όπως τα υπόλοιπα ζώα» (απόσπασμα από το κείμενο: Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους). 

                         

2.  ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΛΥΣΕΩΝ

Αυτή η μέθοδος καλείται επίσης «πρόβλημα- αντίδραση - λύση». Δημιουργείται ένα πρόβλημα, μια προβλεφθείσα «κατάσταση» για να υπάρξει μια κάποια αντίδραση από τον κόσμο, με σκοπό αυτός ο ίδιος να ορίσει τα μέτρα που η εξουσία θέλει να τον   κάνει να δεχτεί. 

Για παράδειγμα: Αφήνεται να ξεδιπλωθεί και να ενταθεί η αστική βία ή οργανώνονται αιματηρές επιθέσεις που αποσκοπούν στο να απαιτήσει ο κόσμος νόμους ασφαλείας και πολιτικές εις βάρος της ελευθερίας. Ή ακόμα: Δημιουργούν μία οικονομική κρίση ώστε να γίνει αποδεκτή ως αναγκαίο κακό η υποχώρηση των κοινωνικών δικαιωμάτων και η διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών.

3. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΔΙΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Για να γίνουν αποδεκτά τα διάφορα απαράδεκτα μέτρα, αρκεί η σταδιακή εφαρμογή τους, λίγο λίγο, επί συναπτά έτη. Κατά αυτόν τον τρόπο επιβλήθηκαν τις δεκαετίες του ΄80 και ΄90 οι δραστικά νέες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες (νεοφιλελευθερισμός): ανύπαρκτο κράτος, ιδιωτικοποιήσεις, ανασφάλεια, ελαστικότητα, μαζική ανεργία, μισθοί που δεν εξασφαλίζουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα, τόσες αλλαγές που θα είχαν προκαλέσει επανάσταση αν είχαν εφαρμοστεί μονομιάς.  

4. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΒΟΛΗΣ

 Ένας άλλος τρόπος για να γίνει αποδεκτή μια αντιλαϊκή απόφαση είναι να την παρουσιάσουν ως «επώδυνη και αναγκαία», εξασφαλίζοντας τη συγκατάβαση του λαού τη δεδομένη χρονική στιγμή και εφαρμόζοντάς τη στο μέλλον. 

Είναι πιο εύκολο να γίνει αποδεκτή μια μελλοντική θυσία απ' ό,τι μία άμεση. Κατά πρώτον επειδή η προσπάθεια δεν καταβάλλεται άμεσα και κατά δεύτερον επειδή το κοινό, η μάζα, πάντα έχει την τάση να ελπίζει αφελώς ότι «τα πράγματα θα φτιάξουν  στο μέλλον» και ότι οι απαιτούμενες θυσίες θα αποφευχθούν. Αυτό δίνει περισσότερο χρόνο στο κοινό να συνηθίσει στην ιδέα των αλλαγών και να τις αποδεχτεί με παραίτηση όταν φτάσει το πλήρωμα του χρόνου.  

                                                         

5. ΑΠΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟ ΣΑΝ ΑΥΤΟ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Η πλειονότητα των διαφημίσεων που απευθύνονται στο ευρύ κοινό χρησιμοποιούν λόγο, επιχειρήματα, προσωπικότητες και τόνο της φωνής, όλα ιδιαίτερα παιδικά, πολλές φορές στα όρια της αδυναμίας, σαν ο θεατής να ήταν μικρό παιδάκι ή διανοητικά καθυστερημένος.  

           

 Όσο περισσότερο θέλουν να εξαπατήσουν το θεατή τόσο πιο πολύ υιοθετούν έναν  παιδικό τόνο. Γιατί; «Αν κάποιος απευθύνεται σε ένα άτομο σαν αυτό να ήταν 12 χρονών ή και μικρότερο, αυτό λόγω της υποβολής είναι πολύ πιθανό να τείνει σε μια απάντηση ή αντίδραση απογυμνωμένη από κάθε κριτική σκέψη, όπως αυτή ενός μικρού παιδιού»   

6. ΠΟΛΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ

Η χρήση του συναισθήματος είναι μια κλασική τεχνική προκειμένου να επιτευχθεί βραχυκύκλωμα στη λογική ανάλυση και στην κριτική σκέψη των ατόμων. Από την άλλη, η χρήση των συναισθημάτων ανοίγει την πόρτα για την πρόσβαση στο ασυνείδητο και την εμφύτευση ιδεών, επιθυμιών, φόβων, καταναγκασμών ή την προτροπή για ορισμένες συμπεριφορές . 

7. Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΑ

Κάντε το κοινό να είναι ανήμπορο να κατανοήσει τις μεθόδους και τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο και τη σκλαβιά του. «Η ποιότητα της εκπαίδευσης που δίνεται στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις πρέπει να είναι η φτωχότερη και μετριότερη δυνατή, έτσι ώστε το χάσμα της άγνοιας μεταξύ των κατώτερων και των ανώτερων κοινωνικών τάξεων να είναι και να παραμένει αδύνατον να γεφυρωθεί» 

8. ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΑ

Προωθήστε στο κοινό την ιδέα ότι είναι της μόδας να είσαι ηλίθιος, χυδαίος και αμόρφωτος. 

9. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΕΝΟΧΗΣ

Κάντε τα άτομα να πιστέψουν ότι αυτά και μόνον αυτά είναι ένοχα για την κακοτυχία τους, εξαιτίας της ανεπάρκειας της νοημοσύνης τους, των ικανοτήτων ή των προσπαθειών τους. Έτσι, τα άτομα, αντί να εξεγείρονται ενάντια στο οικονομικό σύστημα, υποτιμούν τους εαυτούς τους και νιώθουν ενοχές, κάτι που δημιουργεί μια γενικευμένη κατάσταση κατάθλιψης, της οποίας απόρροια είναι η αναστολή  της δράσης. Και χωρίς δράση, δεν υπάρχει επανάσταση. 

10. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠ' Ο,ΤΙ ΑΥΤΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΤΟΥΣ ΕΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ

Κατά τα τελευταία 50 χρόνια, η ταχεία πρόοδος της επιστήμης έχει δημιουργήσει ένα αυξανόμενο κενό μεταξύ των γνώσεων του κοινού και εκείνων που κατέχουν και χρησιμοποιούν οι κυρίαρχες ελίτ. 

Χάρη στη βιολογία, στη νευροβιολογία και στην εφαρμοσμένη ψυχολογία, το σύστημα έχει επιτύχει μια εξελιγμένη κατανόηση των ανθρώπων, τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά. 

Το σύστημα έχει καταφέρει να γνωρίζει καλύτερα τον «μέσο άνθρωπο» απ' ό,τι αυτός γνωρίζει τον εαυτό του. Αυτό σημαίνει ότι στις  περισσότερες περιπτώσεις το σύστημα ασκεί μεγαλύτερο έλεγχο και μεγάλη εξουσία πάνω στα άτομα, μεγαλύτερη από αυτήν που τα ίδια ασκούν στους εαυτούς τους.

Πηγή:

http://www.syti.net/Manipulations.html