Τρίτη, 31 Μαρτίου 2009

Οι ελληνικοί προβληματισμοί και το ταξίδι Obama στην Τουρκία

Οι εξελίξεις που εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια των προηγούμενων λίγων εβδομάδων και μετά από το τέλος του πολέμου της Γάζας, έχουν εμφανίσει, μέχρι κάποιο σημείο, την Τουρκία να αποκτά μια δυνατότερη φωνή στις υποθέσεις της Μέσης Ανατολής με την ανάδειξή της ως της κυριάρχου μουσουλμανικής δύναμης και παράλληλα με την προσπάθεια να συνδυασθεί αυτό με τη δυνατότητά της ενίσχυσης των ΗΠΑ κατά την απόσυρση των Αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ. Το προσεχές ταξίδι Obama στην Τουρκία θα επικεντρωθεί κατά κύριο λόγο στο ζήτημα του Ιράκ και πιο συγκεκριμένα στο πώς η Άγκυρα θα μπορούσε να βοηθήσει στην εξασφάλιση μιας εξόδου για τον αμερικανικό στρατό μέσω των λιμένων και των αεροδρομίων της. Κάτω από αυτή την λογική είναι αρκετά φυσικό για τους χαράσσοντες την Ελληνική (εξωτερική) πολιτική να φοβούνται ότι ο ρόλος της Τουρκίας θα γίνει ακόμα πιο σημαντικός και ότι αυτό μπορεί να προκαλέσει επιδείνωση στις σχέσεις των δύο κρατών.

Στην πραγματικότητα όλες οι προαναφερθείσες εκτιμήσεις δεν έχουν βάση αφού οι Αμερικανοί δεν χρειάζονται την τουρκική βοήθεια για να εξασφαλίσουν την απόσυρσή τους από το Ιράκ. Μπορούν τέλεια να χρησιμοποιήσουν το λιμένα της Βασόρας ή την εθνική οδό που συνδέει τη χώρα με την Ιορδανία. Η Τουρκία θα μπορούσε απλά να διευκολύνει την αμερικανική υποχώρηση και τίποτε άλλο. Ο πραγματικός λόγος του ταξιδιού Obama δεν θα μπορούσε να είναι άλλος εκτός από την έγκαιρη συζήτηση του Κουρδικού ζητήματος και την πραγματική δυνατότητα της διακήρυξης της ανεξαρτησίας από τους Κούρδους του βόρειου Ιράκ.

Σύμφωνα με όλες τις τρέχουσες πληροφορίες, η Ουάσιγκτον θα κινήσει ένα ουσιαστικό μέρος των ιρακινών δυνάμεών της στις ασφαλείς περιοχές στο βόρειο Ιράκ και κάτω από αυτή την λογική δεν πρόκειται να αφήσει τη χώρα. Όπως γίνεται αντιληπτό το γεγονός αυτό θα αναβαθμίσει το ρόλο των Κούρδων στη Μέση Ανατολή σαν την μόνη εθνότητα που εξασφαλίζει την αμερικανική παρουσία σε μια περίοδο όπου η Ουάσιγκτον βρίσκεται κάτω από μια σοβαρή διαδικασία διαπραγμάτευσης με τις δυνάμεις όπως το Ιράν, Συρία και σε έναν ευρύτερο βαθμό με ολόκληρο το μουσουλμανικό κόσμο.

Επομένως η Τουρκία είναι σε πραγματικά δυσχερή θέση επειδή θα πρέπει να διατυπώσει μια στρατηγική σχετικά με το πολυετές κουρδικό ζήτημά της που καμία κυβέρνηση δεν ήταν σε θέση να λύσει κατά το παρελθόν. Επιπλέον είναι η πρώτη φορά που η Άγκυρα κατάλαβε ότι δεν είναι ο αποκλειστικός στρατηγικός συνέταιρος των δυτικών συμμάχων στην περιοχή όπως συνέβαινε από το 1979 με την πτώση του Σάχη της Περσίας. Από μία άποψη η ιστορία ξαναγυρίζει πίσω 30 χρόνια και άμεσες συνέπειες είναι επόμενο να εμφανιστούν στην Τουρκία εξ αιτίας αυτού του γεγονότος.

Από γεωπολιτική άποψη η Τουρκία είναι η πύλη της Μέσης Ανατολής προς τη δύση και το φυσικό ανάχωμα μεταξύ της Μαύρης Θάλασσας και της Μεσογείου. Ο ρόλος της αναβαθμίσθηκε ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της περιόδου ψυχρού πολέμου και θα μπορούσε να θεωρηθεί ως πολιτικό θαύμα το ότι ήταν σε θέση να διατηρήσει ένα μεγάλο μέρος του γεωπολιτικού της κεφαλαίου είκοσι χρόνια μετά από την πτώση του Σοβιετικού Μπλοκ. Εναλλακτικά, οι άνεμοι της γεωπολιτικής αλλαγή έχουν φθάσει στην Τουρκία, προκαλώντας μια σημαντική περίοδο πίεσης για τους φορείς χάραξης της Τουρκικής πολιτικής αφού θα πρέπει να προσαρμοσθούν στο νέο περιβάλλον πιο σύντομα από ότι υπολογίζανε.

Οι υπόλοιπο των γειτόνων της Τουρκίας όπως το Ιράν και η Ρωσία έχουν το μεν πρώτο τους ίδιους προβληματισμούς με την Τουρκία σχετικά με τις κουρδικές κινήσεις ανεξαρτησίας αλλά είναι σε καλύτερη θέση να διαπραγματευτεί με τους Αμερικανούς, ενώ οι Ρώσοι θα ήταν μάλλον ευτυχείς να δουν να εξασθενεί ο γεωπολιτικός ρόλος της Τουρκίας στην περιοχή. Το Ισραήλ που εξαρτάται στενά από τις ΗΠΑ και διατηρεί άριστες σχέσεις με τους Κούρδους δεν θα αποφύγει τις συνέπειες των μελλοντικών αλλαγών. Τέλος η Συρία παρά τις ανησυχίες της για τις εξελίξεις στο Κουρδικό ζήτημα, θα αισθανόταν ακόμα πιο ασφαλής εάν η Τουρκία έπαυε να είναι ένας ισχυρός και κυρίαρχος γείτονας στα βόρεια σύνορά της.

Η τελευταία λέξη αυτής της συνοπτικής έκθεσης απευθύνεται σε αυτούς που ασχολούνται με την ελληνική εξωτερική πολιτική και που ακόμα μια φορά προωθούν λανθασμένες αναλύσεις στο κοινό τους παίζοντας με αυτό τον τρόπο με την ανησυχία του ελληνικού κοινού έναντι της Τουρκίας. Είναι συναρπαστικό για οποιοδήποτε αναλυτή το να βλέπει μια χώρα που κερδίζει χωρίς να κάνει το παραμικρό από τις ενέργειες των τρίτων δυνάμεων και συγχρόνως η ηγεσία της να αρνιέται οποιαδήποτε επιτυχία με μια μαζοχιστική διάθεση που έχει διαπεράσει μέσα από ολόκληρη την εσωτερικής διπλωματική και πολιτική κοινότητα.

Είναι κατάλληλος χρόνος για κάποια σοβαρή συζήτηση μεταξύ ελληνικών πολιτικών δυνάμεων σχετικά με τις εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα και για να σταματήσει η κατηγόρια για την ανύπαρκτη κακή τύχη των Ελλήνων σε ένα παιχνίδι που δεν ταιριάζει σε ένα έθνος που έχει τη δυνατότητα να καταλάβει το παιχνιδιού των μηχανορραφιών στη Μέση Ανατολή.

Συμπερασματικά, αυτό που πρέπει να ειπωθεί είναι ότι δεν υπάρχει καμία ανάγκη για την Αθήνα να ληφθούν οποιεσδήποτε τολμηρές πρωτοβουλίες αλλά μάλλον να γίνει μια προσεκτική προσέγγιση των εναλλακτικών σεναρίων μετά την λήξη του ταξιδίου του Obama. Ποια θα είναι η θέση της Άγκυρας; Θα είναι θετικά προσκείμενοι προς μια κουρδική ανεξαρτησία ή όχι; Και τελευταίο αλλά όχι ασήμαντο, θα επιδιώξουν (οι Τούρκοι) να αποκομίσουν οφέλη σε άλλα μέτωπα;

Είναι καλύτερο να προσβλέπουν στο μέλλον παρά να θεωρούν ότι ο κόσμος δεν έχει αλλάξει ούτε κατ’ ελάχιστο από τα προηγούμενα λίγα χρόνια.

Ioannis Michaletos

18.03.09

Ανάρτηση από:

http://www.greekamericannewsagency.com/gana/index.php?option=com_content&task=view&id=4784&Itemid=83


Greek considerations & Obama’s Turkey trip Εκτύπωση E-mail
Γράφει ο/η Greek American News Agency
18.03.09

michaletos-foto_-_copy.jpgBy Ioannis Michaletos

The developments that occurred over the past few weeks and after the end of the Gaza war, have showed to an extent that Turkey acquires a louder voice in the Middle Eastern affairs by promoting itself as the main Muslim power and in parallel trying to combine that with its ability of assisting the US withdraw its troops from Iraq. The forthcoming Obama voyage to Turkey will mostly center on the Iraq issue and more specifically how Ankara could assist in securing an exodus for the American Army via its ports and airfields. In that sense it is quite natural for the Greek policy makers to fear that Turkey's role will be highly elevated and that may have deteriorating effects for the relations of the two states.

In reality all the aforementioned considerations are not valid in any sense since the Americans do not need Turkish assistance to secure their withdrawal from Iraq. They can perfectly use the Basra port or the highway connecting the country with Jordan. Turkey could just ease American retreat but just that. The real stake of Obama's trip could not be other than the all timely issue of Kurdish insurgence and the real possibility of the declaration of independence by the Kurds of Northern Iraq.

According to all current information, Washington will move a substantial part of its Iraqi forces into secure areas in Northern Iraq and in that sense it will not leave the country. As it can be understood that will elevate the role of the Kurds in the Middle East as the sole ethnic group that secures American presence in a period where Washington is under a serious negotiation process with powers such as Iran, Syria and in a wider extent with the whole Muslim world.

Therefore Turkey is in a really bad position because it will have to formulate a strategy concerning its perennial Kurdish issue which no government was able to solve over the past generation. Moreover it is for the first time that Ankara understood that it is not the exclusive strategic partner of the Western partners in the region as it has been since 1979 and the fall of the Shah of Iran. In a sense history clocks back 30 years and imminent culminations are bound to occur in Turkey because of that.

Turkey is in geopolitical terms the gateway of the Middle East towards the West and the physical barrier between the Black Sea and the Mediterranean Sea. Its role was highly elevated during the Cold War period and it could be considered as a political miracle that it was able to retain much of its geopolitical capital twenty years after the fall of the Soviet bloc. Albeit, the winds of geopolitical change have arrived causing a significant stress period for Turkey's policy makers since they will have to adjust in the new environment sooner rather than later.

The rest of Turkey's neighbors such as Iran have the same considerations regarding to Kurdish independence moves but are in better position to negotiate with the Americans, whilst the Russians would be rather pleased to view Turkey's geopolitical role decreasing. Israel is heavily dependent on USA and maintains excellent relations with the Kurds therefore will not obstruct to the future changes. Lastly Syria despite its Kurdish worries, would feel much secure if Turkey stops being a strong and domineering neighbor in its Northern borders.

The bottom line of this brief report is aimed towards the Greek policy makers that once more are streaming false analyses to their own public thus playing upon the anxiety of the Greek public towards Turkey. It is fascinating for any analyst to view a country that gains inexpensively through the actions of third powers and at the same time the leadership of that state to deny any success in a kind of masochist tendency that has penetrated through the entire domestic diplomatic and political community.

It is high time for some serious talk amongst the Greek political class of the new developments to occur and stop blaming its non existent bad luck in a game non suitable for a nation that has the ability to understand of the machinations being played in the Middle East.

Concluding, it must be said that there is no need for Athens to take any bold initiatives but rather to carefully assess the alternative scenarios after Obama's trip finishes. What would be Ankara's stance? Will they be affirmative towards a Kurdish independence or not? Last but not least, will they seek to bargain for gains in other fronts?

It is best to think forward rather than believing that the world hasn't changed a bit the past few years.


Δεν υπάρχουν σχόλια: